ETKİNLİKLERİ
UYGULARKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR VE ÖNERİLER
1. Etkinlikler uygulanırken rehberliğin tüm ilkeleri göz
önünde bulundurulmalıdır (Erkan, 2006).
2. Etkinliklerin uygulanması, ilgili mevzuata ve
programa göre sınıf rehber öğretmenlerinin sorumluluğundadır. Uygulamalar
sırasında karşılaşılan güçlüklerle ilgili okul rehber öğretmeninden yardım
alınabilir. Ayrıca aynı sınıfların sınıf rehber öğretmenleri uygulamalarla
ilgili birbirlerine destek olabilir, ortak çalışmalar yapılabilir.
3. Öğrencilerle ilgili her konuda okul rehber öğretmeni
ile işbirliği içerisinde çalışmak daha etkili ve verimli olmanızı sağlar.
4. Öğrencilerinize aktardığınız bilgiler ve paylaştığınız
konularda velilerinizi de bilgilendirmeniz yararlı olabilir. Çünkü bazı
konularda veliler de yanlış ve eksik bilgilere sahip olabilir. Sadece öğrenciyi
bilgilendirmek birçok konuda öğrenci ve ailesi arasında çatışmalara yol
açabilir.
5. Sınıf rehber öğretmenleri sınıfa gitmeden önce
yapacağı etkinlik üzerinde çalışmalı, sınıfa hazırlıklı gitmelidir. Etkinlikler
uygulanmadan önce okunmalı, gerekli araştırma ve hazırlıkları yapılmalıdır. Bu
sizin hem konuya daha hâkim olmanızı sağlayacak, hem de öğrenciler için etkili,
güvenli bir model oluşturmanıza ve süreyi daha iyi kullanmanıza olanak verecektir.
Erkan’ a (2006) göre sürekli yazılı materyale bakarak talimatlar veren öğretmen
görüntüsü istenen etkiyi sağlamayacaktır.
6. Önceden hazırlık yapmaları gereken etkinlikler için öğrenciler
bilgilendirilmeli ve hazırlanmaları için yeterli süre verilmelidir.
Öğrencilerin yapacakları araştırmalar bir önceki haftanın etkinliğinin en
sonunda belirtilmiştir. Etkinliklerin sırası değiştirildiğinde bu bilgilere
dikkat edilmelidir.
7. Sınıf mevcudunun çok yüksek olduğu durumlarda sınıf
ikiye bölünebilir (Erkan, 2006).
8. Etkinliklerin uygulanması sırasında empati, saygı,
koşulsuz kabul ve saydamlık gibi hümanist bir öğretmenin benimsemesi gereken
tutumları sergileyerek öğrencilerin sınanma kaygıları olmadan kendilerini
çekinmeden ifade edebilecekleri, rahat ve güvenli hissedecekleri bir ortam
oluşturulmalıdır.
9. Öğrencilerle etkileşim süreçlerinde birbirlerinin
paylaşımlarına ilişkin yorumlarının yapıcı olmasına dikkat edilmeli ve
etkinlikler sırasında uyulacak kuralları ve dikkat edilecek noktaları ilk başta
detaylı bir şekilde, örnekler vererek ve öğrencileri de sürece katarak
belirtmek gerekir. Sınıfta öğrencilere bu konuda sorumluluk verilir ve aşağıdakilere
benzer kurallar birlikte oluşturulabilir. Böylece daha sonraki günlerde sadece
küçük hatırlatmalarla çalışmalara devam edilebilir ve sınıf kendi otokontrolünü
oluşturabilir.
·
Etkinlikle ilgili yönergeleri iyi
dinlemeliyiz,
·
Anlamadığımız
konularda soru sormaktan çekinmemeliyiz,
·
Söz almadan
konuşmamalıyız,
·
Konuşan kişiyi
can kulağıyla dinlemeliyiz,
·
Kimsenin sözü
kesmemeliyiz,
·
Kimse için aşağılayıcı,
küçük düşürücü, yargılayıcı ifadeler kullanmamalıyız,
·
Kimseyle alay
etmemeli ve ad takmamalıyız,
·
Her birimiz
etkinliklerde aktif olmaya çalışmalıyız,
·
Konu ile ilgili
söyleyeceklerimizi söylemekten çekinmemeliyiz,
·
Konuşmalarımızın
konu ile ilgili olmasına özen göstermeliyiz,
·
Etkinlikler
sırasında sınıftaki paylaşımlarda gizlilik ilkesine uymalıyız,
·
Etkinliklerle
ilgili önceden yapmamız gereken araştırmaları yapmaya özen göstermeliyiz,
·
Kimse ile
kişisel çatışmalara girmemeliyiz, vb.
10. Gruplara ayrılarak işlenecek olan etkinliklerde
grupların her seferinde aynı olmamasına ve farklı kişilerden oluşmasına dikkat
edilmelidir (Erkan, 2006). Farklı yöntemlerle gruplar oluşturabiliriz. Sayma
yöntemini kullanabiliriz, sınıf listesinden rastlantısal olarak seçebiliriz,
alfabetik sıraya göre, ortak bazı özelliklere göre ayırabiliriz ya da ayakkabı
kardeşliği, gözler kapalı dolaşırken
gözleri aç ilk gördüğün 2 kişi ile eş ol vb. oyunlarla da gruplar
oluşturulabilir. Her seferinde başka bir yöntem kullanmamız aynı zamanda
eğlenceli olabilir.
11. Eğer sınıf uygunsa çember şeklinde ya da U düzeninde oturmak
grup çalışmaları için daha yararlı olacaktır. Böylece tüm grup hem birbirini
hem de öğretmeni daha iyi görebilir ve yapılan çalışmalar daha etkili olabilir.
12. Etkinlikler
sırasında öğrenciler sunum yaparken ya da bir konuda sorulan soruyu cevaplarken
ya da bir konuda düşüncesini belirtirken kendisini sıkılmadan rahat ifade
edebilmelidir. Bu da sınıfta bir güven ortamı oluşması ile ilgilidir.
Öğrencilere bu güveni vermek için şu açıklamayı yapmak yararlı olabilir.”Burada
önemli olan düşüncelerin ifade edilmesidir. Paylaşımlar doğru, yanlış hatalı
eksik olabilir. Herkes bazı konularda yanlış ya da eksik bilgilere sahip
olabilir.”
13. Paylaşımların fikir tartışması haline gelmesine asla
izin verilmemeli, bu konuda öğrenciler en baştan uyarılmalıdır. Ama etkinlik
özellikle bunu gerektiriyorsa kuralları baştan belirlenerek tartışma oturumu
düzenlenir ve bu kurallara uygun olarak tartışmaları istenir.
14. Ergenlerin çevrelerine zaman zaman çok acımasız
davranabileceklerini, çok alaycı olabileceklerini, sabit fikirli ve dik başlı
tavırlar sergileyebileceklerini, ergenliğin egosantrik bir dönem olması
nedeniyle kendileri dışındaki kişilerin fikirlerini beğenmeyeceklerini, çok
fazla eleştirel olabileceklerini hiçbir zaman göz ardı etmemeli ve buna göre
önlemler alınmalıdır.
15. Etkinliklere,
doğaçlamalara katılmayan hiç söz almayan öğrenciler olabilir. Bu öğrencileri rehberliğin
gönüllülük ilkesi göz önünde bulundurularak zorlamadan, uygun bir biçimde
katılması için yüreklendirmeli ve desteklemeliyiz. Ya da bunun tersi her
etkinlikte, her çalışmada sürekli öne çıkan ve kimseye fırsat vermeyen
öğrenciler de olabilir. Bu öğrenciler de incitilmeden, hevesleri kırılmadan
diğer arkadaşlarına da fırsat vermesi için özel olarak uyarılabilir.
16. Etkinlikler sırasında öğrencilerin özel bir durum
yaşadığını fark edersek bu durumu sınıfta çözülmeye çalışılmamalıdır. Daha
sonra özel olarak görüşmeli ve gerekirse öğrencinin de onayı ile rehber
öğretmen ve aile konu ile ilgili bilgilendirilmelidir.
17. Öğrencilerin
ailelerinin ya da arkadaşlarının özel hayatlarına ilişkin sınıf ortamında
konuşulması uygun olmayan bilgileri açıklamalarını önlemek amacıyla “annem,
babam, Ahmet, Ayşe v.b.” ifadeler yerine “tanıdığım birisi” biçiminde ifadeler
kullanmaları sağlanmalıdır (Erkan, 2006).
18. Etkinliklerde
verilen formlar tıpkı diğer dersler için çoğaltıldığı gibi her öğrenci için bir
adet çoğaltılıp verilebilir. Eğer bu tür bir olanak yoksa öğrencilere bir adet
verilir ve kendi aralarında organize olarak çoğaltmaları istenir ya da
öğrencilerin defterlerine yazdırılabilir. Bazı formların büyütülüp asılması
gerekebilir eğer okulun bu tür olanakları yoksa büyük bir kartona ya da tahtaya
yazılabilir.
19. Öğrencilere etkinliklerde kullandıkları bilgi
formlarını ve kendi doldurdukları formları bir dosyada toplamaları ve zaman
zaman tekrar incelemeleri önerilir.
20. Etkinlikler farklı şekillerde ve farklı ortamlarda da
işlenebilir. Bazı etkinlikler sınıfta değil; bahçede, okulun konferans
salonunda, spor salonunda vb yerlerde gerçekleştirilebilir. Bazı etkinlikler de
konu ile ilgili yerlere geziler düzenlenerek ya da sınıfa konu ile ilgili
kişiler davet edilerek işlenebilir.
21. Etkinliklerde
verilen öykü, şiir, yazı vb. materyaller yerine etkinliğin amacını ve akışını
bozmayacağını düşünülen farklı materyaller kullanabilir.
22. Bazı etkinliklerde ortaya çıkan ürünler (Yazı, broşür
vb). sınıf panosunda ya da diğer sınıflarla işbirliği yapılarak okul panosunda
sergilenerek belli konularda okul çapına duyarlılık sağlanabilir.
23. Etkinlikler sırasında hafif, rahatlatıcı bir müzik
kullanılabilir.
24. Programda hazırlık sınıfları için ayrıca kazanımlara
yer verilmediğinden hazırlık sınıfları için ayrıca etkinlik hazırlanmamıştır.
Bu nedenle hazırlık sınıflarında İlköğretim 8. sınıf ve ortaöğretim 9. sınıf
kazanımlarından öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları göz önünde
bulundurularak kazanımlar seçilerek yeni bir liste yapılacaktır. Yapılacak olan
değişiklikler sınıf öğretmenleri tarafından değil, sınıf öğretmenlerinin
önerileriyle rehber öğretmen, yoksa Okul Rehberlik Hizmetleri Okul Yürütme
Kurulu veya RAM'dan görevlendirilen Rehber Öğretmenler tarafından okulun ve
öğrencinin ihtiyaçları göz önünde bulundurarak yapılmalıdır.
25. 2007–2008
öğretim yılında ortaöğretim kurumlarında 12. sınıflar olmayacağından 11. sınıf
kazanım listesi, 11. ve 12. sınıf kazanımlarından seçilerek yeniden
oluşturulabilir. Zaten 12. sınıftaki
birçok etkinlik 11. sınıftaki etkinlikleri pekiştirmek üzere hazırlanmıştır.
Böylece herhangi bir eksiklik yaşanmayacaktır. Yapılacak olan değişiklikler
sınıf öğretmenleri tarafından değil, sınıf öğretmenlerinin önerileriyle rehber
öğretmen, yoksa Okul Rehberlik Hizmetleri Okul Yürütme Kurulu veya RAM'dan
görevlendirilen Rehber Öğretmenler tarafından okulun ve öğrencinin ihtiyaçları
göz önünde bulundurarak yapılmalıdır. Sonraki yıllarda buna gerek
kalmayacaktır.
26. Programda 1.,8.,9. ve 12. sınıflarda “Eğitsel ve Mesleki Planlama Dosyası” ile
ilgili kazanımlar yer almaktadır. Ancak program
2006–2007 eğitim öğretim yılında uygulamaya başlandığı için ara sınıflarda da
bu dosyanın hazırlanması gerekmektedir.
ETKİNLİKLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Etkinliklerin
değerlendirmesi için programda örnek olarak verilen “Etkinlik Değerlendirme
Formları” her etkinlik sonunda uygulanacak diye bir sonuç çıkarılmamalıdır. Kazanımların
değerlendirilmesinin süreç ağırlıklı olması öngörülmektedir. Bilindiği üzere rehberlikle
ilgili kazanımların birçoğu 40 dakika gibi kısa sürede kazandırılıp ölçülebilecek
nitelikte değildir. Bazı kazanımlar bir olgunlaşma süreci istemektedir.
Bazıları gözlem yoluyla değerlendirilebilirken, bazıları için ölçek kullanmak gerekebilir.
Değerlendirmede hangi kazanımların hangi yöntemle değerlendirileceği konusunda
da karar yine tek tek sınıf öğretmenleri tarafından değil okul rehber öğretmeni
tarafından, yoksa okul rehberlik hizmetleri okul yürütme kurulu tarafından
alınmalıdır. Böylece okulda da bir bütünlük olacaktır. Burada asıl amaç; sınıf rehber
öğretmenlerinin bu kazanımın öğrenciler tarafından ne ölçüde kazanıldığını,
etkinliğin ne ölçüde uygulanabildiğini ve karşılaşılan güçlüklerle ilgili geri
bildirim vermesidir. Bu geri bildirimler her etkinliğin altında yer alan
değerlendirme bölümüne de yazılabilir.. Böylece sene sonu raporlarının
altyapısı da hazırlanmış olur. Ayrıca bu geri bildirimler okul rehber öğretmeni
ile paylaşarak etkinliklerle ilgili ortaklaşa kararlar verilebilir.
10. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI
|
HAFTA |
KAZANIM NO |
KAZANIMLAR |
|
1 |
52 |
Geleceğe
ilişkin amaçlarını açıklar. |
|
2 |
138 |
Yaşıtlarının ya da kendinin karşılaşabileceği
kişisel-sosyal ve eğitsel sorunların farkında olur. |
|
3 |
139 |
Eğitsel ve kişisel-sosyal sorunlarla
karşılaştığında yardım alabileceği birimlere başvurur. |
|
4 |
206 |
İlgi
duyduğu mesleklerin gerektirdiği kişisel özellikler ile ilgili bilgi toplar. |
|
5 |
205 |
İlgi
duyduğu mesleklerin gerektirdiği eğitim hakkında bilgi toplar. |
|
6 |
167 |
Kendini
zararlı alışkanlıklardan korur. |
|
7 |
80 |
Değerlerinin
hayatı üzerindeki etkilerini açıklar |
|
8 |
203 |
Değerlerin
meslek seçimindeki rolünü açıklar. |
|
9 |
81 |
Bireyin
kendini algılama biçiminin davranışlarını nasıl etkilediğini fark eder. |
|
10 |
82 |
Başkalarının
kendisi ile ilgili görüşlerinin bireyin kendini algılama biçimini nasıl etkilediğini
fark eder. |
|
11 |
51 |
Grup
çalışmalarında iş birliğinin önemini ve gerekliliğini açıklar. |
|
12 |
50 |
Grup
çalışmalarına etkili biçimde katılır. |
|
13 |
211 |
Yükseköğrenime
yönelik mesleki ve akademik program seçeneklerine ilişkin bilgi edinir. |
|
14 |
137 |
Kişisel
değerlerine, inançlarına ve tutumlarına uygun olmayan isteklere iletişim
becerilerini kullanarak karşı koyar. |
|
15 |
131 |
Karşı
cins ile sağlıklı arkadaşlık ilişkileri geliştirmenin önemini kavrar. |
|
16 |
53 |
Verdiği kararları etkili karar verme
basamakları açısından değerlendirir. |
|
17 |
54 |
Etkili karar verme unsurlarını
kararlarında kullanır. |
|
18 |
136 |
*Etkili çatışma çözme basamaklarını
kullanır. |
|
19 |
169 |
Akran
desteği ile yetişkin yardımı gerektiren durumları ayırt eder. |
|
20 |
168 |
Acil
durumlarda nasıl davranacağını açıklar. |
|
21 |
132 |
Başkalarının
başarılarını ve olumlu davranışlarını takdir eder. |
|
22 |
133 |
Kişiler arası ilişkilerde esnek ve hoşgörülü olur. |
|
23 |
134 |
*Fiziksel, sözel ve duygusal şiddetle
karşılaştığında nereden yardım alabileceğini belirtir. |
|
24 |
135 |
*Fiziksel, sözel ve duygusal tacizle
karşılaştığında nereden yardım alabileceğini belirtir. |
|
25 |
152 |
Kitle
iletişim araçlarının kişisel ve toplumsal değerler üzerindeki etkisini fark
eder. |
|
26 |
207 |
Ön
yargıların meslek seçimine etkilerini değerlendirir. |
|
27 |
204 |
Mesleki
doyum ile ilgi, yetenek, değer ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkiyi
fark eder. |
|
28 |
209 |
Mesleki
bilgi kaynakları hakkında bilgi toplar. |
|
29 |
210 |
Mesleki
bilgi kaynaklarından yararlanır. |
|
30 |
208 |
Ortaöğretim
sonrasında işe ve mesleğe hazırlayan kurum ve kursları araştırır. |
*Koyu
renkle belirtilen kazanımlar okul rehber öğretmeninin gerçekleştireceği
kazanımlardır.
10.SINIF ETKİNLİK
ÖRNEKLERİ
10. SINIF –
1.ETKİNLİK
|
Etkinliğin Adı: |
GELECEĞİM |
|
Sınıf: |
10
sınıf |
|
Yeterlik Alanı: |
Eğitsel
Başarı |
|
Kazanım: |
Geleceğe ilişkin amaçlarını açıklar. (Kazanım
Numarası 52) |
|
Öğrenci Sayısı: |
Tüm
Sınıf |
|
Süre: |
40
dakika |
|
Ortam: |
Sınıf |
|
Sınıf Düzeni: |
Oturma
Düzeni |
|
Araç-Gereç: |
Form–26 (Amaç Belirlemede Ölçütler) Kâğıt, kalem |
|
Hazırlayan: |
Şükran
KILIÇ, K.Ayla SIRIKLI- Erkan (2006)’dan yararlanılmıştır. |
|
Süreç: Öğrencilere aşağıdaki durum okunur. Durum: “Ahmet Bey 55
yaşında, evli ve 2 çocuk babasıdır. Ailesi ile birlikte İstanbul’da
yaşamaktadır. İstanbul Teknik Üniversitesi Makine mühendisliği bölümünden
mezun olduktan sonra yurtdışında yüksek lisans yapmıştır. Uzun süre yurt
içinde ve yurt dışında özel şirketlerde yüksek makine mühendisi olarak
çalıştıktan sonra 10 yıl önce kendi şirketini kurmuştur. İş dışında
fotoğrafçılıkla uğraşmakta ve ailesi ile birlikte sürekli seyahat ederek doğa
fotoğrafları çekmektedir. Fotoğrafları yerli ve yabancı dergilerde yer
almaktadır. Hatta geçen yıl uluslar arası bir yarışmada ödül almıştır.” Öğrencilerden Ahmet Bey’in 15 yaşındaki durumu ile
ilgili aşağıdakine benzer sorular sorulur ve cevaplamalarını sınıfla
paylaşmaları istenir: Nerede, kimlerle nasıl bir ortamda yaşamaktadır? Hangi okula gitmektedir? Hangi alanı seçmek istemektedir? Okuldaki başarı durumu nedir? Ders dışında nelerle ilgilenmektedir? Okulu bitirdikten sonra neler yapmayı
planlamaktadır? Gelecekteki amaçları nelerdir? 3. Öğrencilerden Ahmet
Bey’in 30 yaşındaki durumu ile ilgili aşağıdakine benzer sorular sorulur ve cevaplarını
sınıfla paylaşmaları istenir: Nerede, kimlerle nasıl bir ortamda yaşamaktadır? Nasıl bir
işte çalışmaktadır? İşinde başarılı ve mutlu mudur? İş dışında nelerle ilgilenmektedir? Gelecekteki amaçları nelerdir? 4. Öğrencilerden Ahmet
Bey’in 45 yaşındaki durumu ile ilgili aşağıdaki sorular sorulur ve cevaplarını
sınıfla paylaşmaları istenir: Nerede, kimlerle nasıl bir ortamda yaşamaktadır? Nasıl bir
işte çalışmaktadır? İşinde başarılı ve mutlu mudur? İş dışında nelerle ilgilenmektedir? Bu güne kadarki yaşamında amaçlarına ulaşabilmiş
midir? Gelecekteki amaçları nelerdir? Öğrencilerden Ahmet Bey’in yaşamını, geçirdiği
aşamaları düşünerek, (yukarıdaki soruları da dikkate alarak) kendi amaçlarını
belirlemeleri ve kendilerinin 15, 30 ve 45 yaşlarındaki durumlarını da
yazmaları istenir. Öğrencilere Form–26 (Amaç Belirlemede Ölçütler)
verilir ve birlikte okunur. Kendileri ile ilgili yazdıkları amaçları bir de bu
ölçütlere göre değerlendirmeleri ve Bireysel Planlama Dosyalarına koymaları, zaman
zaman okumaları ve yeni eklemeler yapmaları istenir. Geleceğe ilişkin amaçlarını
oluştururken kendilerine güvenmeleri,
kendilerini kısıtlamamaları ve ufuklarını geliştirmek için devamlı çaba
harcamalarının gereği ve önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme: |
|
FORM–26
AMAÇ
BELİRLEMEDE ÖLÇÜTLER
Amaç anlaşılır
olmalı. Kişi amacın ne olduğunu anlayabilmeli ve bu amaca ulaşabilmek için
atılacak ilk adımları belirleyebilmeli.
Amaç inandırıcı
olmalı. Kişi bu amaca ulaşabileceğine inanabilmeli.
Amaç ulaşılabilir
olmalı. Kişi sahip olduğu yetenek ve güçlerle amaca ulaşabilmeli. Örneğin
10 yaşında bir çocuğun gelecek yıl
Amaç kontrol
edilebilir olmalı. Amaç kişinin kendi çabasıyla kontrol edebileceği biçimde
ifade edilmeli. Örneğin ünlü bir film yıldızıyla mutlu bir evlilik yapmak,
kontrol edilebilir bir amaç değildir. Çünkü evlilik sadece bir kişinin
davranışlarına bağlı değil, iki kişinin anlaşması ile gerçekleşebilecektir.
Amaç zaman ve nicelik açısından ölçülebilir olmalı. Genel ifadeler amaca ulaşıp ulaşılamadığını
değerlendirmede güçlük yaratacaktır. Örneğin temiz bir evim olsun istiyorum
yerine Pazar gününe kadar çalışma masasını temizlemek istiyorum demek daha
uygun olacaktır.
Amaç arzu
edilir olmalı. Amaç kişinin ne yapması gerektiğini değil, gerçekten ne
istediğini yansıtmalı.
Amaç alternatifsiz
olarak ifade edilmeli. Araştırmalar amacın şunu ya da bunu yapabilirim,
biçiminde ifade edildiğinde her ikisine de ulaşılamadığını göstermektedir. Bu,
amaçlar oluşturmada esnekliğin olmaması anlamına gelmez. Eğer kişi amacını
değiştirmek isterse yeni bir amaç oluşturulabilir, ancak bunun yine
alternatifsiz olarak yapmalı ve tek bir amaç belirlemelidir.
Amaç yapıcı ve geliştirici olmalı, amaç kişiye çevresine ve topluma
zarar verici nitelikte olmamalı. Örneğin; cumartesi günü 10 tane arabanın
lastiklerini patlatmak yukarıdaki ölçütlerin birçoğunu karşılar, ancak yapıcı
değil yıkıcı olduğundan uygun bir amaç olmayacaktır
10. SINIF – 2.ETKİNLİK
|
Etkinliğin Adı: |
GENÇLERİN
SORUNLARI |
|
Sınıf: |
10.sınıf |
|
Yeterlik Alanı: |
Kişiler
Arası İlişkiler |
|
Kazanım: |
Yaşıtlarının
ya da kendinin karşılaşabileceği kişisel-sosyal ve eğitsel sorunların
farkında olur. (Kazanım Numarası 138) |
|
Öğrenci Sayısı: |
Tüm
Sınıf |
|
Süre: |
40
dakika |
|
Ortam: |
Sınıf |
|
Sınıf Düzeni: |
Oturma
Düzeni |
|
Araç-Gereç: |
Form–27 (Kişisel-Sosyal ve Eğitsel Sorunlar) |
|
Hazırlayan: |
K.Ayla
SIRIKLI |
|
Süreç: Öğrencilere yaşıtlarının ya da kendinin karşılaşabileceği
kişisel-sosyal ve eğitsel sorunların neler olabileceği sorulur ve bir kâğıda
en az 10 tane sorun yazmaları istenir. Öğrenciler sırasıyla bu soruları okumaları istenir ve sınıfça Form–27
(Kişisel-Sosyal ve Eğitsel Sorunlar)’dekine benzer ortak bir “Sorun Listesi”
hazırlamaları istenir. Öğrencilerin değinmediği önemli sorunlar varsa eklenir ve gönüllü bir
öğrenciden bu sorun listesini yazarak bir sonraki etkinlik için A3 boyutunda
büyütüp getirmesi istenir. Öğrencilere aşağıdakine benzer sorular sorulur ve grup etkileşimi
başlatılır: Bu sorunlardan en çok hangisini yaşıyorsunuz? Sizce yaşıtlarınız bu sorunlardan en çok hangisini yaşıyor? Öğrencilerden bu sorunlarla ilgili bir örnek olay/çatışma düşünmeleri
ve sınıfla paylaşmaları istenir. Yaşıtlarının ya da kendinin karşılaşabileceği kişisel-sosyal ve
eğitsel sorunların farkında olmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. *(Öğrencilere bir sonraki hafta yapılacak
etkinlik için kişisel-sosyal ve eğitsel sorunlarla
karşılaştığında nereden ve nasıl yardım alacağımızla ilgili bir çalışma
yapacağımız duyurulur ve bu konuda araştırma yapmaları istenir). Değerlendirme: |
|
FORM–27
KİŞİSEL-SOSYAL VE EĞİTSEL SORUNLAR
Bedenle İlgili Sorunlar
Kısa uzun
Zayıf şişman,
Güzel çirkin,
Bedensel özürler
Sivilce vb.
Sağlık Sorunları(Fiziksel Ve Psikolojik
)
Hastalık
Görme işitme vb. sorunlar,
İçe kapanıklık
Uyumsuzluk
Güvensizlik
Öfke yönetiminde eksiklik
İletişim sorunları
Bağımlılık
Aile Sorunları
İletişim sorunları
Baskıcı aile
Parçalanmış aile
Anne baba ile çatışma
Kardeşlerle çatışma
Kayıplar
Yoksulluk
Arkadaş Sorunları
İletişim sorunları
arkadaşlarla çatışma
yalnızlık
dışlanma
karşı cins ile ilgili sorunlar
akran baskısı
Eğitsel Sorunlar
İletişim sorunları
Akademik başarısızlık
Altyapı eksikliği
Çaba eksikliği
Etkin çalışmayı bilmeme
Az okuma
Az çalışma
Devamsızlık
Öğretmenlerle çatışma
Sınav kaygısı
Hedefsizlik
Gelecek Kaygısı
ÖSS
İşsizlik
10.SINIF– 3.ETKİNLİK
|
Etkinliğin Adı: |
YARDIM,
AMA KİMDEN? |
|
Sınıf: |
10.sınıf |
|
Yeterlik Alanı: |
Kişiler
Arası İlişkiler |
|
Kazanım: |
Eğitsel
ve kişisel-sosyal sorunlarla karşılaştığında yardım alabileceği birimlere
başvurur. (Kazanım Numarası 139) |
|
Öğrenci Sayısı: |
Tüm
Sınıf |
|
Süre: |
40
dakika |
|
Ortam: |
Sınıf |
|
Sınıf Düzeni: |
Oturma
Düzeni |
|
Araç-Gereç: |
Form–28 (Eğitsel ve Kişisel-Sosyal Sorunlarla
Karşılaştığında Yardım Alabileceği Birimler) |
|
Hazırlayan: |
K.Ayla
SIRIKLI |
|
Süreç: Öğrencilere bir
önceki etkinliğin sonunda söylenen kişisel-sosyal ve eğitsel sorunlarla
karşılaştıklarında nereden ve nasıl yardım alacakları konusundaki
araştırmalarını sunmaları istenir. Bir önceki
etkinlikte hazırlanan ve gönüllü bir öğrencinin yazıp A3 boyutunda büyüterek
getirdiği “Sorun Listesi” tahtaya asılır. Önce aşağıdakine
benzer bir soru sorulur ve yaptıkları araştırmalar sonucunda topladıkları
bilgilerle cevaplamaları istenir: Kişisel–sosyal sorunlarla karşılaştığınızda nereden ve nasıl yardım
alabilirsiniz? Verdikleri cevaplar
tahtaya yazılır. Sonra aşağıdakine
benzer bir soru sorulur ve yaptıkları araştırmalar sonucunda topladıkları
bilgilerle cevaplamaları istenir. Eğitsel sorunlarla karşılaştığınızda nereden ve nasıl yardım
alabilirsiniz? Verdikleri cevaplar
tahtaya yazılır. Form–28
(Öğrencilerin eğitsel ve kişisel-sosyal sorunlarla karşılaştığında yardım
alabileceği birimler) tahtaya asılır. Daha sonra
kişisel-sosyal ve eğitsel sorunları için bu tür yardım alan öğrenciler varsa
sınıfla paylaşmaları istenir. Hangi kurum ya da
kişiden yardım alacakları konusunda da çok dikkatli ve titiz davranmaları
gerektiği vurgulanır. Kişisel-sosyal ve
eğitsel sorunlarla karşılaştığında nereden ve nasıl yardım alacağını bilmenin
önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme: |
|
FORM–28
ÖĞRENCİLERİN
EĞİTSEL VE KİŞİSEL-SOSYAL SORUNLARLA KARŞILAŞTIĞINDA YARDIM ALABİLECEĞİ
BİRİMLER
Okul
rehberlik servisi
Rehberlik
araştırma merkezleri
Okul
öğretmenleri
Okul
yöneticileri
Hastanelerinin
ergen danışma merkezleri
Sağlık
ocakları bünyesindeki kurulan adolesan merkezleri
Kriz
Merkezleri
Sosyal Hizmet Kurumları
Meslek Odaları
Üniversiteler
Gönüllü Kuruluşlar
Sivil toplum Örgütleri
Medya
Sanayi
ve Ticaret Odaları
10. SINIF– 4.ETKİNLİK
|
Etkinliğin Adı: |
ÖZELLİĞİM
HANGİ MESLEĞE UYGUN? |
|
Sınıf: |
10.sınıf |
|
Yeterlik Alanı: |
Eğitsel
ve Mesleki Gelişim |
|
Kazanım: |
İlgi
duyduğu mesleklerin gerektirdiği kişisel özellikleri ile ilgili bilgi toplar.(Kazanım Numarası 206) |
|
Öğrenci Sayısı: |
Tüm
Sınıf |
|
Süre: |
40
dakika |
|
Ortam: |
Sınıf |
|
Sınıf Düzeni: |
Oturma
Düzeni |
|
Araç-Gereç: |
Form–29
(Özelliğim Hangi Mesleğe Uygun?) Form–30 (Örnek Meslek Özellikleri Listesi) |
|
Hazırlayan: |
K.Ayla
SIRIKLI-MEB, b. (2002)’den uyarlanmıştır. |
|
Süreç: Öğrencilere Form–29 (Özelliğim Hangi Mesleğe Uygun?) verilir ve inceleyerek boş bir kâğıda kendi
özelliklerine uygun olan, yapmaktan hoşlanacakları etkinlikleri seçerek
yazmaları istenir. Sonra aynı formdaki kendilerine uygun olmayan, yapmaktan
hoşlanmadıkları etkinlikleri yazmaları istenir. Daha sonra öğrencilerin alanlarına uygun olarak seçilmiş mesleklerle
ilgili derlediğiniz Form–30 (Örnek Meslek Özellikleri Listesi) verilir ve öğrencilerin
incelemeleri istenir. (Form–29 de 8 meslek için örnek meslek özellikleri
listesi verilmiştir. İŞ-KUR tarafından hazırlanan meslekleri tanıtan
kaynaklardan, Tanıtım ve Yönlendirme dersi için hazırlanmış eğitim
modüllerinden, ÖSYM, Üniversiteler, YÖK programları ve Meslekler rehberi vb.
meslek tanıtım kitaplarından, yararlanarak öğrencilerinizin alanlarına/bölümlerine
uygun olan farklı mesleklerle ilgili özellikleri de siz belirleyebilirsiniz). Listelerdeki meslek özellikleri ile kendi seçtikleri özellikleri
karşılaştırmaları ve ileride seçmeyi düşündükleri mesleklerle ilgili
özelliklere sahip olup olmadıklarını ve bu meslekle ilgili doğru alan ve okul
türünde olup olmadıklarını sorgulamaları istenir. Seçimlerine uygun olmayan alan ve okulda bulunan öğrencilere ailesi ile
birlikte okul rehberlik servisine başvurmaları önerilir. İlgi duyduğu mesleklerin gerektirdiği kişisel özellikleri bilmenin ve
buna uygun alan ve okul seçmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. *(Öğrencilerden bir sonraki etkinlik için İlgi duydukları mesleklerin gerektirdiği eğitim hakkında
araştırma yapmaları ve bilgi toplamaları istenir. Bu bilgilere
ulaşabilecekleri kaynaklardan örnekler verilir. (İŞ-KUR hazırlanan meslekleri
tanıtan kaynaklar, Tanıtım ve Yönlendirme dersi için hazırlanmış eğitim
modülleri, ÖSYM, Üniversiteler, YÖK programları ve Meslekler rehberi vb.
meslek tanıtım kitapları, meslek
odaları, meslek kişileri, üniversite öğrencileri vb). Değerlendirme: |
|
FORM–29
ÖZELLİĞİM HANGİ MESLEĞE UYGUN?
Aşağıdaki özellikleri dikkatlice inceleyerek
sizin için uygun olan ve olmayan durumları belirleyiniz.
Ayakta durmak
Elleri kullanmak
Kitap okumak
Düşünmek
Yeni fikirler üretmek
Yönergeleri uygulamak
Aynı hareketi sürekli tekrar etmek
Analiz, sentez, yorum yapmak
Eleştirmek
İnsanları ikna etmek
Yazı yazmak
Düzenli olmak
Ağır koku altında kalabilmek
Yüksek ses ortamında çalışabilmek
Açık havada çalışmak
Kapalı alanda çalışmak
Kirli, yağlı ortamlarda bulunmak
Şık giyinmek
Belli bir kıyafet giyinmek
Yardım etmek
Çocuklarla uğraşmak
Başkalarını dinlemek
Elektronik araçlarla çalışmak
Renklerle uğraşmak
Müzik aletleri ile uğraşmak
Resim yapmak
Şekil, şema, çizim yapmak
Yeni insanlarla tanışmak
Hayvanlarla uğraşmak
Sporla uğraşmak, bedeni kullanmak
Hesap yapmak
Yüksek yerde bulunmak
Denizden hoşlanmak
Seyahat etmek
Taşınmak
Konuşmak
Gece çalışmak
Düzensiz uyumak
Alıp satmak
İnsanları yönetmek
Yaratıcılığını kullanmak
Para ile uğraşmak
Araştırma yapmak
Deney yapmak
Hasta ve özürlülerle çalışmak
Yalnız çalışmak
Hayal kurmak
Tarihle ilgilenmek
Makinelerle uğraşmak
Toplumsal olaylarla ilgilenmek
Siyasetle ilgilenmek
Sesini kullanmak
Mekân düzenlemek
Olaylar arasında mantıksal
bağlantılar kurmak
Kelimelerle oynamak
Hoşgörülü olmak
Tutarlı olmak
Sabırlı olmak
Sorumluluk almak
Sayılarla uğraşmak
Matematikle uğraşmak
Fizik problemleri çözmek
Dikkatini belli noktalara toplamak
Estetikle ilgilenmek
El göz koordinasyonu gerektiren
bir işte çalışmak
Şekil, şema, çizim yapma
FORM–30
ÖRNEK MESLEK ÖZELLİKLERİ LİSTESİ
EKONOMİST
Sayılarla uğraşmak
Toplumsal Olaylarla ilgilenmek
Analiz, sentez, yorumlama yapmak
Başkalarıyla birlikte çalışmak
Yaratıcı düşünmek
Hesap yapmak
Okumak
PİLOT
Makinelerle uğraşmak
Soğukkanlı olmak, dikkati belli
noktada toplayabilmek
El-göz koordinasyonu
Yönergeyi uygulamak
Yüksek yerde bulunmak
Yüksek ses ortamı
Başkalarıyla birlikte çalışmak
MAKİNE
MÜHENDİSİ
Yaratıcı düşünmek
Sayılarla uğraşmak
Şekil, şema, çizim yapmak
Makinelerle uğraşmak
Elleri kullanmak
Kirli, yağlı ortamlarda bulunmak
Matematikle ilgilenmek
Fizik ilgilenmek
İNŞAAT MÜHENDİSİ
Yaratıcı düşünmek
Şekil, şema, çizim yapmak
Sayılarla uğraşmak
Matematikle ilgilenme
Fizikle ilgilenmek
Sorumlu, dikkatli davranmak
Seyahat etmek
Başkalarıyla birlikte çalışmak
Açık havada çalışmak
PSİKOLOG
Olaylar arasında mantıksal
bağlantılar kurmak
Kelimelerle oynamak
Fikirler üretmek
Düşünmek
Konuşmak
Tutarlı olmak
Sabırlı olmak
Hoşgörülü olmak
Sorumluluk almak
Yaratıcılığı kullanmak
Başkaları ile birlikte çalışmak
Yardım etmek
Dinlemek
Toplumsal Olaylarla ilgilenmek
Kapalı yerlerde çalışmak
DİŞ HEKİMLİĞİ
Yaratıcı düşünmek
Şekil, şema, çizim yapmak
Elleri kullanmak
Fizik, kimya, biyoloji ile
ilgilenmek
Estetik ilgiye sahip olmak
Ağır kokulu ortamlarda
çalışabilmek
ARKEOLOG
Tarih ile ilgilenmek
Açık havada çalışmak
Başkalarıyla birlikte çalışmak
Araştırma yapmak
Analiz, sentez, yorumlama yapmak
Okumak
SINIF ÖĞRETMENİ
Uzun süre ayakta durabilmek
Kitap okumak
Yeni fikirler üretmek
Yazı yazmak
Düzenli olmak
Çocuklarla ilgilenmekten hoşlanmak
Dinlemek
Başkaları ile çalışmak
Sesini kullanmak
Hoşgörülü olmak
10. SINIF– 5.ETKİNLİK
|
Etkinliğin
Adı: |
MESLEĞİM VE BEN |
|
Sınıf: |
10.sınıf |
|
Yeterlik
Alanı: |
Eğitsel ve Mesleki Gelişim |
|
Kazanım: |
İlgi duyduğu mesleklerin gerektirdiği eğitim
hakkında bilgi toplar. (Kazanım Numarası
205) |
|
Öğrenci
Sayısı: |
Tüm Sınıf |
|
Süre: |
40 dakika |
|
Ortam: |
Sınıf ortamı |
|
Sınıf
Düzeni: |
Oturma düzeni
|
|
Araç-gereç: |
Form–31 ( Örnek Meslekler) |
|
Kaynak: |
Erkan (2006) |
|
Süreç: Öğrencilerden
ilgi duydukları meslekleri belirtmelerini istedikten sonra Form–31 (Örnek
Meslekler) verilir ve birlikte okunur. Öğrencilerden
kendi ilgi duydukları mesleklerin gerektirdiği eğitime ilişkin bir metin
oluşturmaları istenir. Gönüllü
öğrencilerin cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. Öğrencilere
oluşturdukları metinlerin daha sağlıklı ve detaylı bir hale gelmesi için ne
tür bilgileri hangi kaynaklardan toplayabileceklerini sorulur. Öğrencilerin
verdikleri cevaplardan sonra eksikler tamamlanır. İlgi duyduğu
mesleklerin gerektirdiği eğitim hakkında bilgi toplamanın önemi vurgulanarak
etkinlik sonlandırılır. (Öğrencilerden
bir sonraki hafta yapılacak etkinlik için gazetelerden ve dergilerden zararlı
alışkanlıklar ile ilgili resimler, yazılar getirmeleri istenir). Değerlendirme: |
|
FORM–31
ÖRNEK
MESLEKLER
Örnek–1
Elektrik mühendisi:
Meslek eğitimi, mühendislik
fakültelerinin elektrik, elektrik-elektronik mühendisliği bölümlerinde
verilmektedir. İlgili bölüme, lise mezunlarının katılabileceği Öğrenci seçme
sınavı (ÖSS) ile girilmektedir. Bölüm için yeterli “sayısal (SAY) puan
gerekmektedir.
Eğitim süresi 4 yıldır. Eğitimin ilk
yılında Matematik, derslerine ağırlık verilir. Bu derslerin yanı sıra daha
sonra yapılacak uygulamalarda kullanacağı bilgisayar programlaması, teknik
çizim ve ekonomi konulu dersler okutulur. Ayrıca bu bölümlerde araştırma ve
geliştirme faaliyetleri için ayrılmış, alanda uygulama yapabilecekleri
laboratuar olanakları da bulunmaktadır. Eğitim süresince staj yapma ve bitirme
ödevi hazırlama zorunluluğu vardır.
Örnek–2
Makine Mühendisi:
Mesleğin eğitimi, mühendislik ve
mühendislik-mimarlık fakültelerinin Makine, Fizik, Kimya, Geometri, Teknik
Resim gibi temel dersler, sonraki yıllarda ise, Isı Transferi, Mekanik, Makine
Elemanları, Makine Tasarımı, Nükleer Enerji, Mukavemet, Motorlar, İmalat
Yöntemleri, Termodinamik ve Enerji Dönüştürüm Sistemleri konularında dersler
okutulmaktadır. Bu derslerin yanı sıra daha sonra yapılacak uygulamalarda
kullanacağı bilgisayar programlaması, Teknik Çizim ve ekonomi konulu dersler
okutulmaktadır. Dersler uygulamalı ve kuramsal olarak sürdürülür. Ayrıca yaz
aylarında staj zorunluluğu vardır.
*Yukarıdaki
bilgiler İŞ-KUR Meslek Danışma merkezi’nin hazırlamış olduğu dokümanlardan
yararlanılarak oluşturulmuştur. İŞ-KUR Meslek Danışma Merkezi’nin
dokümanlarından ve İŞ-KUR’ un internet sayfasından yararlanarak farklı
meslekler için bilgi hazırlayabilirsiniz.”
10. SINIF– 6. ETKİNLİK
|
Etkinliğin
Adı: |
ZARARLI ALIŞKANLIKLAR |
|
Sınıf: |
10.sınıf |
|
Yeterlik
Alanı: |
Güvenli Hayat |
|
Kazanım: |
Kendini zararlı alışkanlıklardan korur. (Kazanım Numarası 167 ) |
|
Öğrenci
Sayısı: |
Tüm Sınıf |
|
Süre: |
40 dakika |
|
Ortam: |
Sınıf ortamı |
|
Sınıf
Düzeni: |
Oturma düzeni
|
|
Araç-gereç: |
- |
|
Hazırlayan: |
Serdar ERKAN, Şükran KILIÇ |
|
Süreç: Öğrencilere bazı alışkanlıkların
insanların yaşamlarını her alanda olumsuz etkilediğini ve bu yüzden zararlı
alışkanlıklardan korunmanın önemli olduğu söylenerek etkinlik başlatılır. Öğrenciler sınıf
mevcuduna göre gruplara ayrılır ve yanlarında getirdikleri gazete ve dergilerden
zararlı alışkanlıklarla ilgili resimleri kesmeleri söylenir. Öğrencilerden
kestikleri resimlerden zararlı alışkanlıklar ile ilgili bir fotoroman
oluşturmaları istenir. Her bir grup
oluşturduğu fotoromanı sınıfla paylaşır. Öğrencilere
fotoromandaki karakterlerin zararlı alışkanlıklardan nasıl korunacağı sorulur
ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir: Öğrencilere
zararlı alışkanlıklardan korunma için kitap okuma, hikâye/şiir/öykü yazma,
müzik dinleme, halk oyunları ve dansa gitme, spor yapma, doğa yürüyüşleri
yapma, tiyatro/sinemaya gitme, resim yapmanın önemi vurgulanır. Öğrencilerin
etkinlik sırasında zararlı olarak değerlendirmeyeceği bazı alışkanlıklar
olabilir (sürekli internet kafeye ve oyun salonlarına gitmek, olumsuz öğeler içeren bilgisayar
oyunları). Bu noktada zamanın ne
kadarının bu alışkanlıklarla geçirildiği, ders çalışma alışkanlıklarının,
aileyle, arkadaşlarla olan iletişimi nasıl etkilediği, okulun aksayıp
aksamadığı, fiziksel olarak zararlı olup olmayacağı üzerinde durulur. Kendini zararlı
alışkanlıklardan korumanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme: |
|
10. SINIF– 7.ETKİNLİK
|
Etkinliğin
Adı: |
DEĞERLERİM VE HAYATIM |
|
Sınıf: |
10.sınıf |
|
Yeterlik
Alanı: |
Kendini Kabul |
|
Kazanım: |
Değerlerinin hayatı üzerindeki etkilerini açıklar. (Kazanım Numarası 80 ) |
|
Öğrenci
Sayısı: |
Tüm Sınıf |
|
Süre: |
40 dakika |
|
Ortam: |
Sınıf ortamı |
|
Sınıf
Düzeni: |
Oturma düzeni
|
|
Araç-gereç: |
Form–32 (Değerler Listesi) Kâğıt, kalem Yazı tahtası ve kalemi |
|
Hazırlayan: |
Serdar ERKAN,
K.Ayla SIRIKLI |
|
Süreç: Öğrencilere 9. sınıf “Değerlerimiz” adlı 7.
etkinlikle ilgili hatırlatma yapılır. Öğrencilere birlikte bir “Değerler Listesi”
yapacakları söylenerek akıllarına gelen değerleri söylemeleri istenir.
Söylenen değerler tahtaya yazılır. Öğrencilere Form–32 (Değerler Listesi) okunarak
eksik olanlar değerler de tahtaya yazılır ve değerler listesi oluşturulur. Öğrenciler 5 kişilik gruplara ayrılır ve aşağıdaki
yönerge verilir: “ A ve B aynı okulda 10. sınıfta okuyan farklı
değerlere sahip iki öğrencidir. Tahtadaki değerler listesinden A öğrencisi
için 4 değer, B öğrencisi için 4 değer seçiniz. A ve B öğrencileri için
seçtiğinizi değerlerin farklı olmasına özen gösteriniz. Grupça A ve B
kişilerinin değerlerini belirledikten sonra bu kişilerin hayatlarına bu
değerler doğrultusunda şekil vererek birer senaryo yazınız.” Yazdıkları senaryoları sınıfa sunmaları istenir ve
her grubun sunumundan sonra grup etkileşimi yapılır. İnsanların hayatlarındaki önemli kararları alırken
(okul, meslek, iş, eş, yaşanılan kent, yaşam biçimi vb). kendi değerlerinin
ne kadar etkili olduğu konusunda grup etkinliğine devam edilir. Öğrencilerden tahtadaki değerler listesindeki
değerlerden hangilerinin kendi hayatları üzerinde daha etkili olduğu, yani
hayata ilişkin seçimlerinde hangi değerlerinin daha baskın olduğunu
sorgulamaları ve hayatlarında etkili olan değerleri sıralamaları istenir. Daha sonra tıpkı A ve B öğrencisi için yaptıkları
gibi bu değerlerin hayatlarını nasıl şekillendireceğini, nasıl etkileyeceğini
belirlemeleri ve yazmaları istenir. İstekli öğrencilerin yazdıklarını sınıfa
okuyabilecekleri belirtilir. Değerlerinin hayatı üzerindeki etkilerini fark etmenin önemi
vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme: |
|
FORM–32
DEĞERLER
LİSTESİ
Sağlık Ekonomik
güvence Aile
Kendine saygı Başarı Fark
edilme
Düzenli hayat
Özgüven Bilgi
Özgürlük Ahlak Saygınlık
Sevgi Macera Eşitlik
Adalet Şöhret Arkadaşlık
Başarı İç huzuru Güç
Kültür Sadakat
Yaratıcılık
Yardımseverlik Doyum
Zenginlik
Dürüstlük Güç Fiziksel özellikler
Bağımsızlık Çocuk sahibi olma Yarışma/ Rekabet
Sorumluluk Takım çalışması Güvenlik
Kazanç Liderlik Yaşam boyu öğrenme Teknoloji kullanma Problem Çözme
Yenilikçilik
10. SINIF– 8.ETKİNLİK
|
Etkinliğin
Adı: |
DEĞERLERİM VE MESLEĞİM |
|
Sınıf: |
10.sınıf |
|
Yeterlik
Alanı: |
Eğitsel ve Mesleki Gelişim |
|
Kazanım: |
Değerlerin meslek seçimindeki rolünü açıklar. (Kazanım Numarası 203 ) |
|
Öğrenci
Sayısı: |
Tüm Sınıf |
|
Süre: |
40 dakika |
|
Ortam: |
Sınıf ortamı |
|
Sınıf
Düzeni: |
Oturma düzeni
|
|
Araç-gereç: |
Form–33 (Mesleki Değerler Listesi) |
|
Hazırlayan: |
ŞükranKILIÇ-Niles&Harris-Bowlsbey(2002)’den
ve www.quintessialcareers.
com’dan yararlanılmıştır. |
|
Süreç: Öğrencilere 10.
sınıf “Değerlerim ve Hayatım” adlı 7. etkinlikle ilgili hatırlatma yapılır. Öğrencilere
Form–33 (Mesleki Değerler Listesi) verilir ve formdaki listeyi incelemeleri
istenir. Öğrencilere
yapacakları meslek seçiminde değerler listesinde yer alan değerlerden
hangisinin daha önemli rol oynayacağı sorulur ve öğrencilerden bir önem
sırası yapması istenir. (Formda
değerlerin yanındaki boşluklar,
sıralama için kullanılabilir, önem sırası 1’den 10’a veya 1 den 5’e
kadar yapılabilir). Öğrencilere seçmeyi
düşündükleri mesleklerin hangilerinin sıraladıkları mesleki değerlere uygun
olacağını belirlemeleri istenir. Gönüllü
öğrencilerden yaptıkları önem sıralamasını sınıfla paylaşması istenir. Değerlerinin
meslek seçimi üzerindeki etkilerinin önemi vurgulanarak etkinlik
sonlandırılır. Değerlendirme: |
|
FORM–33
MESLEKİ
DEĞERLER LİSTESİ
…………………..Yenilikçilik
(yeni şeyler üretme)
…………………..Mesleki
gelişime açık olma
…………………
Yaşam Boyu Öğrenme
………………….Yaratıcılık/
………………….Zihinsel
güçlük ve üstesinden gelme
………………….Fiziksel
zorluğu ve üstesinden gelme
………………….Psikolojik
zorluğu ve üstesinden gelme
………………….Ahlaki
değerler
………………….Teknolojinin
kullanılması
………………….Meslekte
yükselme
………………….Meslekte
başarı
………………….İnsanlarla
çalışma
………………….
Takım çalışması
………………….
Eşitlik
………………….Problem
çözme
………………….Sorumluluk
………………….Kazanç
(Maaş, ücret, prim)
………………….Özerklik/Bağımsız
çalışma
………………….Liderlik
………………….Yapılan
hatanın telafi edilmesi
………………….Duyarlık
………………….Yarışma/
Rekabet
………………….Başkalarına
yardım etme
…………………İş
hayatı ile ev hayatı arasında denge kurma
…………………Düzenli
hayat
…………………İstediği
yerde yaşama
………………….Kendine
zaman ayırma
………………….Arkadaşlık
………………….Toplumla
olan sosyal ilişki
…………………..Çalışma
saatindeki esneklik
………………….Çalışma
mekânının güvenliği
…………………..Fiziksel
koşulları
…………………..Sosyal
Güvence
…………………..Güvenlik
………………….Macera
………………….Heyecan
………………….Saygınlık
………………….Tanınma
………………….Doyum
………………….Şöhret/Ün
Niles&Harris-Bowlsbey(2002), www.quintessialcareers. com
10. SINIF–9.ETKİNLİK
|
Etkinliğin
Adı: |
BEN KİMİM? NASIL DAVRANIRIM? |
|
Sınıf: |
10.sınıf |
|
Yeterlik
Alanı: |
Kendini Kabul |
|
Kazanım: |
Bireyin kendini algılama biçiminin davranışlarını
nasıl etkilediğini fark eder. (Kazanım
Numarası 81 ) |
|
Öğrenci
Sayısı: |
Tüm Sınıf |
|
Süre: |
40 dakika |
|
Ortam: |
Sınıf ortamı |
|
Sınıf
Düzeni: |
Oturma düzeni
|
|
Araç-gereç: |
Form–34 (Özelliklerimiz) |
|
Hazırlayan: |
Serdar ERKAN,
K.Ayla SIRIKLI - Baran (2006)’ dan
yararlanılmıştır. |
|
Süreç: Öğrencilere kendilerini
algılama biçimleri ile ilgili aşağıdakilere benzer sorular sorularak grup
etkileşimi başlatılır: Nasıl bir insan
olduğunuzun farkında mısınız? Kendinizde var
olduğuna inandığınız özellikler hayatınızı nasıl etkiliyor? Kendinizle ilgili
algılarınız, beğenileriniz, tercihleriniz, davranışlarınıza nasıl yansıyor? Kendini zeki
algılayan veya zeki algılamayan bir kişinin davranışlarında ne tür
farklılıklar olur? Kendini zeki
algılayan veya zeki algılamayan bir kişinin davranışlarında ne tür farklılıklar
olur? Kendini çalışkan
veya tembel algılayan bir kişinin davranışlarında ne tür farklılıklar olur? Kendini
güzel/yakışıklı veya çirkin algılayan bir kişinin davranışlarında ne tür
farklılıklar olur? Kendini yetenekli
veya yeteneksiz algılayan bir kişinin davranışlarında ne tür farklılıklar
olur? Aşağıdaki açıklama yapılır, örnek deney sonucu okunur ve grup
etkileşimi başlatılır: “İnsanın
yapabileceği bazı şeyleri yapamayacağına inanması, bir işi yapmaya teşebbüs
ederken cesaretinin kırılması, kişinin başarısız olmasına neden olur. Kendine
güvenini yitirdiği için de gelecekte de o işi başaramaz.” Bu konuda yapılan
deney sonucu: Zıplayan Pireler: “Pirelerle
yapılan bir deneyde pirenin ne kadar zıpladığını ölçerler ve Bu deney sonucundan hareketle insanların kendilerini nasıl
algıladıklarının davranışlarını da etkilediği belirtilir. Kendimizle ilgili
algılarımızın davranışlarımıza nasıl yansıdığı ve davranışlarımızı nasıl
etkilediği üzerinde durulur. Öğrencilerden varsa kendi hayatlarından ya da
çevrelerinden buna benzer örnekler vermeleri istenir. Gördüğünüz gibi insanların kendilerini nasıl algıladıkları
davranışlarını da etkilemektedir. Öğrencilere “Peki siz kendinizi nasıl
algılıyorsunuz?” sorusu sorulur ve Form–34 (Özelliklerimiz)’den birer adet
verilir ve yönergeye göre doldurmaları istenir. Öğrenciler formu doldurduktan sonra aşağıdakine benzer bir soru
sorularak öğrencilerin cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir: Formda verilen özelliklerden sahip olduğunuzu düşündükleriniz
davranışlarınızı nasıl etkiler? Etkinliğin sonunda öğrencilere neler kazandıkları sorulur ve
düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. Bireyin kendini algılama biçiminin davranışlarını nasıl etkilediğini
fark etmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme: |
|
FORM–34
ÖZELLİKLERİMİZ
İnsanlar birtakım özellikleri ile
tanınırlar ve hatırlanırlar. Biz de kendimizi tanımlarken bazı özelliklerimizi sıralarız.
Aşağıda sıralanan özelliklerden sahip olduğunuzu düşündüklerinize 1-(Evet),
sahip olmadığınızı düşündüklerinize 2-(Hayır), kararsız kaldıklarınıza ise
3-(Kararsızım) yazarak belirtiniz. Bunlar dışında kendinizi tanımlayan
özellikler varsa listenin altına ekleyiniz.
|
Özellikler |
1-(Evet) |
2-(Hayır) |
3-(Kararsızım) |
|
Kavgacı |
|
|
|
|
Zeki |
|
|
|
|
Uysal |
|
|
|
|
Düzenli |
|
|
|
|
Kibirli |
|
|
|
|
Becerikli |
|
|
|
|
Ciddi |
|
|
|
|
Neşeli |
|
|
|
|
Girişken |
|
|
|
|
Güzel/
Yakışıklı |
|
|
|
|
Güçlü |
|
|
|
|
Hayalperest |
|
|
|
|
Kıskanç |
|
|
|
|
İlgisiz |
|
|
|
|
Uyumsuz |
|
|
|
|
Yetenekli |
|
|
|
|
Başarılı |
|
|
|
|
İyimser |
|
|
|
|
Şanssız |
|
|
|
|
Duyarlı |
|
|
|
|
Dikkatli |
|
|
|
|
Kararlı |
|
|
|
|
Sorumluluk
sahibi |
|
|
|
10. SINIF– 10.ETKİNLİK
|
Etkinliğin
Adı: |
NASILGÖRÜNÜYORUM? |
|
Sınıf: |
10.sınıf |
|
Yeterlik
Alanı: |
Kendini Kabul |
|
Kazanım: |
Başkalarının kendisi ile ilgili görüşlerinin
bireyin kendini algılama biçimini nasıl etkilediğini fark eder. (Kazanım Numarası 82) |
|
Öğrenci
Sayısı: |
Tüm Sınıf |
|
Süre: |
40 dakika |
|
Ortam: |
Sınıf ortamı |
|
Sınıf
Düzeni: |
Oturma düzeni – U düzeni |
|
Araç-gereç: |
Form–35 (Algılanan Özelliklerimiz) |
|
Hazırlayan: |
Esranur ALCI, Birsen PIRNAR, K.Ayla SIRIKLI Baran (2006)’ dan
yararlanılmıştır. |
|
Süreç:
Öykü: Kurbağalar “Bir gün kurbağaların yarışı varmış.
Hedef, çok yüksek bir kulenin tepesine çıkmakmış. Bir sürü kurbağa da
arkadaşlarını seyretmek için toplanmışlar. Ve yarış başlamış. Gerçekte
seyirciler arasında hiçbiri yarışmacıların kulenin tepesine çıkabileceğine
inanmıyormuş. Sadece şu sesler duyulabiliyormuş: Yarışmaya
başlayan kurbağalar kulenin tepesine ulaşamayınca, teker teker yarışı
bırakmaya başlamışlar. İçlerinden sadece bir tanesi inatla ve yılmadan kuleye
tırmanmaya çalışıyormuş. "Zavallılar! Hiçbir
zaman başaramayacaklar!" Sonunda,
kurbağaların bir tanesi hariç, hepsinin ümitleri kırılmış ve bırakmışlar. Ama
kalan son kurbağa büyük bir çabayla mücadele ederek kulenin tepesine çıkmayı
başarmış. Diğerleri hayret içinde bu işi nasıl başardığını öğrenmek
istemişler. Bir kurbağa ona yaklaşmış ve sormuş: “Bu işi
nasıl başardın?” O anda
farkına varmışlar ki kuleye çıkan kurbağa sağırmış!” www.turkhukuksitesi.com
Kurbağaların yarışı bırakmasında çevreden duydukları seslerin ne kadar
etkisi olmuştur? Çevredeki sesler cesaret verici masajlar içerse sonuç farklı olabilir
miydi? Sizin buna benzer yaşantılarınız oldu mu? Ne hissettiniz?
Kendinizle ilgili algılarınız, beğenileriniz, tercihleriniz gerçekten
size mi ait? Bazen kendinizi başkalarının ölçütlerine göre değerlendirdiğiniz
oluyor mu? Kendinizle ilgili algılarınız, beğenileriniz, tercihleriniz, oluşurken
kimlerin, nelerin etkisinde kalmış olabilirsiniz? Başkalarının bizimle ilgili algılamaları bazen kendimizi güçlü
hissettirip, bizi yüreklendirirken, bazen de bizim cesaretimizi kırabilir mi?
Sizce bunun nedeni ne olabilir? Başkaları tarafından beğenilme, onaylanma ve kabul görme arzusu
olabilir mi? Hiç kendinizle ilgili, size ait olmayan aileniz ya da arkadaşlarımız
tarafından oluşturulan bir algılamanız olduğunu fark ettiniz mi? Örnek verebilir misiniz?
Değerlendirme: |
|
FORM–35
ALGILANAN
ÖZELLİKLERİMİZ
İnsanlar birtakım özellikleri ile tanınırlar ve
hatırlanırlar. Biz de kendimizi tanımlarken bazı özelliklerimizi sıralarız. Aşağıda
sıralanan özelliklerden sahip olduğunuzu düşündüklerinizin karşısına x işareti
koyunuz. Aynı şekilde; ailenizin, arkadaşlarınızın ve öğretmenlerinizin sizi
nasıl algıladığını düşünüyorsanız o özelliğin karşısına bir x işareti koyunuz.
Bunlar dışında kendinizi tanımlayan özellikler varsa listenin altına yazınız.
|
Algılanan Özellikler |
Kendi Algılarım |
Arkadaşlarımın Algılamaları |
Ailemin Algılamaları |
Öğretmenlerimin Algılamaları |
|
Kavgacı |
|
|
|
|
|
Zeki |
|
|
|
|
|
Uysal |
|
|
|
|
|
Düzenli |
|
|
|
|
|
Kibirli |
|
|
|
|
|
Becerikli |
|
|
|
|
|
Güzel
/Yakışıklı |
|
|
|
|
|
Ciddi |
|
|
|
|
|
Neşeli |
|
|
|
|
|
Girişken |
|
|
|
|
|
Sorumsuz |
|
|
|
|
|
Hayalperest |
|
|
|
|
|
Kıskanç |
|
|
|
|
|
İlgisiz |
|
|
|
|
|
Uyumsuz |
|
|
|
|
|
Yetenekli |
|
|
|
|
|
Başarılı |
|
|
|
|
|
İyimser |
|
|
|
|
|
Şanssız |
|
|
|
|
|
Duyarlı |
|
|
|
|
|
Dikkatli |
|
|
|
|
|
Kararlı |
|
|
|
|
|
Sorumlu |
|
|
|
|
10. SINIF– 11.ETKİNLİK
|
Etkinliğin
Adı: |
BİZİM ATÖLYE |
|
Sınıf: |
10.sınıf |
|
Yeterlik
Alanı: |
Eğitsel Başarı |
|
Kazanım: |
Grup çalışmalarında iş birliğinin önemini ve
gerekliliğini açıklar. (Kazanım Numarası
51 ) |
|
Öğrenci
Sayısı: |
Tüm Sınıf |
|
Süre: |
40 dakika |
|
Ortam: |
Sınıf ortamı |
|
Sınıf
Düzeni: |
Oturma düzeni
|
|
Araç-gereç: |
Kâğıt, kalem, büyük resim kâğıdı, çeşitli boyalar |
|
Kaynak: |
Çevik (2005)’den uyarlanmıştır. |
|
Süreç: Öğrencilere bir atölye çalışması yapacakları söylenir. Bunlar; öykü
yazarlığı atölyesi ve resim atölyesidir. Öğrencilere bu atölyelerdeki
çalışmaların amacının grupla iş birliği yaparak ortaya yeni ürünler çıkarmak
olduğu söylenir ve atölyeler hakkında bilgi verilir: Öykü yazarlığı atölyesi: Bu atölyeyi seçenler, yaratıcılıklarını öykü
yazarak ortaya koyarlar. Grup üyeleri yazacakları öykünün konusuna,
kahramanlarına, öykünün nerede ve ne zaman geçtiğine birlikte tartışarak
karar verirler. Öykü, üyelerin hepsinin düşüncesinin alınmasıyla oluşur. Resim
atölyesi: Bu atölyede resimler
bireysel olarak değil, grup olarak yapılır. Grup üyeleri hep birlikte ne
resmi yapacaklarına, hangi boya malzemelerini kullanacaklarına karar
verirler. Dikkat edilecek konu her üyenin resme katkısının bulunmasıdır. Atölye tanımları
yapıldıktan sonra öğrenciler iki resim ve iki öykü yazarlığı atölyesi olmak
üzere 4 gruba ayrılır. Öğrencilerden hangi atölyede çalışacaklarına karar vermeleri
istenir. Herhangi bir atölyede öğrenci sayısı açısından yoğunluk olmamasına
özen gösterilir. Atölyelerin birinde yoğunluk olması durumunda, öğrenci sayısı az olan
atölyelerin, yoğunluk olan atölyedeki arkadaşlarını ikna etmesi için
öğrencilere zaman verilir. Bir resim ve bir de öykü yazarlığı atölyesi grubundan bir öğrenciye
diğer öğrencilerin duymayacağı bir şekilde kendi grubundaki iş birliğini
engellemeye çalışması, diğerlerinin düşüncelerini dikkate almaması, sadece
kendi isteklerini ve düşüncelerini dikkate alması söylenir. Her atölye grubunun önceden hazırlanmış köşelerde yerlerini almaları
sağlanır. Gruplara çalışmalarını yapmak üzere 15–20 dakika süre verilir. Bütün atölyeler çalışmalarını bitirdikten sonra her gruptan iki öğrenciye
verilen gizli yönerge açıklanır. Bunun amacının grup çalışmalarında iş
birliğinin öneminin fark edilmesi olduğu belirtilir. Açıklamanın ardından her atölyenin, ürününü diğer
gruplara sunması istenir. İstekli olan atölye grubundan başlanarak tüm
üyelerin aşağıdaki soruları cevaplamaları ve sınıfla paylaşmaları istenir: Çalışma sırasında ne yaşadınız, ne hissettiniz? Ürününe
karar verme ve ürünü oluşturma aşamasında nasıl bir gruptunuz? Bir
işi tek başına yapmakla bir grupla yapmak arasındaki farklılıklar nelerdir? Grup çalışmalarında iş birliğinin önemini ve gerekliliği vurgulanarak
etkinlik sonlandırılır. *(Öğrenciler bir sonraki hafta yapılacak
etkinlik için 5’erli gruplara ayrılır ve kendi seçecekleri bir
konuda aralarında işbirliği yaparak bir grup çalışması yapmaları istenir. Bu
herhangi bir konuda sunum hazırlamak olabilir, okul gazetesi veya dergi
çıkarmak olabilir, okul dışından bir kurumla görüşerek ve ortaklaşa bir
kampanya hazırlamak şeklinde olabilir. Öğretmen burada öğrencilere bazı
önerilerde bulunabilir ama hangi konuda ne tür bir çalışma yapacaklarına
öğrenciler karar vermelidir. Bu grup çalışması için bir hafta süreleri olduğu
ve haftaya rehberlik saatinde yaptıkları çalışmayı sunacak şekilde hazır
olmaları hatırlatılır). Değerlendirme: |
|
10. SINIF– 12.ETKİNLİK
|
Etkinliğin
Adı: |
BİRLİKTE ÇALIŞALIM |
|
Sınıf: |
10.sınıf |
|
Yeterlik
Alanı: |
Eğitsel Başarı |
|
Kazanım: |
Grup çalışmalarına etkili biçimde katılır.(Kazanım Numarası 50) |
|
Öğrenci
Sayısı: |
Tüm Sınıf |
|
Süre: |
40 dakika |
|
Ortam: |
Sınıf ortamı |
|
Sınıf
Düzeni: |
Oturma düzeni
|
|
Araç-gereç: |
- |
|
Hazırlayan: |
K.Ayla SIRIKLI |
|
Süreç: Bir önceki etkinlik sonrası öğrenciler
gruplara ayrılarak her gruba kendi karar verecekleri bir konuda yine kendi
karar verecekleri bir tür grup çalışması yapmaları ve bir hafta sonraki
rehberlik saatinde bu çalışmalarını sunmaları istenmişti. Gönüllü gruptan
başlanarak çalışmalarını sunmaları istenir. Daha sonra aşağıdaki sorular sorularak her
gruptan süreç hakkında bilgi alınır: Hangi konuda ne
tür bir çalışma yapacağınıza nasıl karar verdiniz? Planladığınız
çalışmanın amacı ne? Planlama
aşamasında gruptaki tüm üyelerin katkısı oldu mu? Nasıl bir
işbirliği yaptınız? Çalışmalar
planlamalara uygun olarak sürdü mü? Çalışma sonucunda
başlangıçtaki hedefinize ulaştınız mı? Gruptan herkesin
katkısı oldu mu? Çalışmalar
sırasında nerelerde zorlandınız? Çalışmalar
sırasında neler hissettiniz? Planlama aşamasındaki
amacınıza ulaşabildiniz mi? Grup
çalışmalarına etkili bir şekilde katılmanın önemi ile ilgili grup etkileşimi başlatılır. Öğrencilerin
yaptığı grup çalışmalarından tüm okulda sunulmasının yararlı olacağı
düşünülen bir ya da birkaç çalışma okulun gerekli birimleri ile işbirliği
yapılarak tüm okulda da sunulabilir. Grup çalışmalarına
etkili biçimde katılmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. *(Öğrencilerden bir sonraki hafta
yapılacak etkinlik için Yükseköğretim kurumlarına giriş sınavları ile
ilgili araştırma yapmaları, bilgi toplamaları ve derse getirmeleri istenir.
Siz de yükseköğrenime yönelik mesleki ve akademik programlarla ilgili sınıfa
doküman getirebilirisiniz). Değerlendirme: |
|
10. SINIF 13. ETKİNLİK
|
Etkinliğin
Adı: |
MESLEKİ VE AKADEMİK PROGRAMLAR NELER? |
|
Sınıf: |
10.sınıf |
|
Yeterlik
Alanı: |
Eğitsel ve Mesleki Gelişim |
|
Kazanım: |
Yükseköğrenime yönelik mesleki ve akademik program
seçeneklerine ilişkin bilgi edinir. (Kazanım
Numarası 211) |
|
Öğrenci
Sayısı: |
Tüm Sınıf |
|
Süre: |
40 dakika |
|
Ortam: |
Sınıf ortamı |
|
Sınıf
Düzeni: |
Oturma düzeni
|
|
Araç-gereç: |