ETKİNLİKLERİ UYGULARKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR VE ÖNERİLER

1. Etkinlikler uygulanırken rehberliğin tüm ilkeleri göz önünde bulundurulmalıdır (Erkan, 2006).

2. Etkinliklerin uygulanması, ilgili mevzuata ve programa göre sınıf rehber öğretmenlerinin sorumluluğundadır. Uygulamalar sırasında karşılaşılan güçlüklerle ilgili okul rehber öğretmeninden yardım alınabilir. Ayrıca aynı sınıfların sınıf rehber öğretmenleri uygulamalarla ilgili birbirlerine destek olabilir, ortak çalışmalar yapılabilir.

3. Öğrencilerle ilgili her konuda okul rehber öğretmeni ile işbirliği içerisinde çalışmak daha etkili ve verimli olmanızı sağlar.

4. Öğrencilerinize aktardığınız bilgiler ve paylaştığınız konularda velilerinizi de bilgilendirmeniz yararlı olabilir. Çünkü bazı konularda veliler de yanlış ve eksik bilgilere sahip olabilir. Sadece öğrenciyi bilgilendirmek birçok konuda öğrenci ve ailesi arasında çatışmalara yol açabilir.

5. Sınıf rehber öğretmenleri sınıfa gitmeden önce yapacağı etkinlik üzerinde çalışmalı, sınıfa hazırlıklı gitmelidir. Etkinlikler uygulanmadan önce okunmalı, gerekli araştırma ve hazırlıkları yapılmalıdır. Bu sizin hem konuya daha hâkim olmanızı sağlayacak, hem de öğrenciler için etkili, güvenli bir model oluşturmanıza ve süreyi daha iyi kullanmanıza olanak verecektir. Erkan’ a (2006) göre sürekli yazılı materyale bakarak talimatlar veren öğretmen görüntüsü istenen etkiyi sağlamayacaktır.

6. Önceden hazırlık yapmaları gereken etkinlikler için öğrenciler bilgilendirilmeli ve hazırlanmaları için yeterli süre verilmelidir. Öğrencilerin yapacakları araştırmalar bir önceki haftanın etkinliğinin en sonunda belirtilmiştir. Etkinliklerin sırası değiştirildiğinde bu bilgilere dikkat edilmelidir.

7. Sınıf mevcudunun çok yüksek olduğu durumlarda sınıf ikiye bölünebilir (Erkan, 2006).

8. Etkinliklerin uygulanması sırasında empati, saygı, koşulsuz kabul ve saydamlık gibi hümanist bir öğretmenin benimsemesi gereken tutumları sergileyerek öğrencilerin sınanma kaygıları olmadan kendilerini çekinmeden ifade edebilecekleri, rahat ve güvenli hissedecekleri bir ortam oluşturulmalıdır.

9. Öğrencilerle etkileşim süreçlerinde birbirlerinin paylaşımlarına ilişkin yorumlarının yapıcı olmasına dikkat edilmeli ve etkinlikler sırasında uyulacak kuralları ve dikkat edilecek noktaları ilk başta detaylı bir şekilde, örnekler vererek ve öğrencileri de sürece katarak belirtmek gerekir. Sınıfta öğrencilere bu konuda sorumluluk verilir ve aşağıdakilere benzer kurallar birlikte oluşturulabilir. Böylece daha sonraki günlerde sadece küçük hatırlatmalarla çalışmalara devam edilebilir ve sınıf kendi otokontrolünü oluşturabilir.

· Etkinlikle ilgili yönergeleri iyi dinlemeliyiz,

· Anlamadığımız konularda soru sormaktan çekinmemeliyiz,

· Söz almadan konuşmamalıyız,

· Konuşan kişiyi can kulağıyla dinlemeliyiz,

· Kimsenin sözü kesmemeliyiz,

· Kimse için aşağılayıcı, küçük düşürücü, yargılayıcı ifadeler kullanmamalıyız,

· Kimseyle alay etmemeli ve ad takmamalıyız,

· Her birimiz etkinliklerde aktif olmaya çalışmalıyız,

· Konu ile ilgili söyleyeceklerimizi söylemekten çekinmemeliyiz,

· Konuşmalarımızın konu ile ilgili olmasına özen göstermeliyiz,

· Etkinlikler sırasında sınıftaki paylaşımlarda gizlilik ilkesine uymalıyız,

· Etkinliklerle ilgili önceden yapmamız gereken araştırmaları yapmaya özen göstermeliyiz,

· Kimse ile kişisel çatışmalara girmemeliyiz, vb.

10. Gruplara ayrılarak işlenecek olan etkinliklerde grupların her seferinde aynı olmamasına ve farklı kişilerden oluşmasına dikkat edilmelidir (Erkan, 2006). Farklı yöntemlerle gruplar oluşturabiliriz. Sayma yöntemini kullanabiliriz, sınıf listesinden rastlantısal olarak seçebiliriz, alfabetik sıraya göre, ortak bazı özelliklere göre ayırabiliriz ya da ayakkabı kardeşliği, gözler kapalı dolaşırken gözleri aç ilk gördüğün 2 kişi ile eş ol vb. oyunlarla da gruplar oluşturulabilir. Her seferinde başka bir yöntem kullanmamız aynı zamanda eğlenceli olabilir.

11. Eğer sınıf uygunsa çember şeklinde ya da U düzeninde oturmak grup çalışmaları için daha yararlı olacaktır. Böylece tüm grup hem birbirini hem de öğretmeni daha iyi görebilir ve yapılan çalışmalar daha etkili olabilir.

12. Etkinlikler sırasında öğrenciler sunum yaparken ya da bir konuda sorulan soruyu cevaplarken ya da bir konuda düşüncesini belirtirken kendisini sıkılmadan rahat ifade edebilmelidir. Bu da sınıfta bir güven ortamı oluşması ile ilgilidir. Öğrencilere bu güveni vermek için şu açıklamayı yapmak yararlı olabilir.”Burada önemli olan düşüncelerin ifade edilmesidir. Paylaşımlar doğru, yanlış hatalı eksik olabilir. Herkes bazı konularda yanlış ya da eksik bilgilere sahip olabilir.”

13. Paylaşımların fikir tartışması haline gelmesine asla izin verilmemeli, bu konuda öğrenciler en baştan uyarılmalıdır. Ama etkinlik özellikle bunu gerektiriyorsa kuralları baştan belirlenerek tartışma oturumu düzenlenir ve bu kurallara uygun olarak tartışmaları istenir.

14. Ergenlerin çevrelerine zaman zaman çok acımasız davranabileceklerini, çok alaycı olabileceklerini, sabit fikirli ve dik başlı tavırlar sergileyebileceklerini, ergenliğin egosantrik bir dönem olması nedeniyle kendileri dışındaki kişilerin fikirlerini beğenmeyeceklerini, çok fazla eleştirel olabileceklerini hiçbir zaman göz ardı etmemeli ve buna göre önlemler alınmalıdır.

15. Etkinliklere, doğaçlamalara katılmayan hiç söz almayan öğrenciler olabilir. Bu öğrencileri rehberliğin gönüllülük ilkesi göz önünde bulundurularak zorlamadan, uygun bir biçimde katılması için yüreklendirmeli ve desteklemeliyiz. Ya da bunun tersi her etkinlikte, her çalışmada sürekli öne çıkan ve kimseye fırsat vermeyen öğrenciler de olabilir. Bu öğrenciler de incitilmeden, hevesleri kırılmadan diğer arkadaşlarına da fırsat vermesi için özel olarak uyarılabilir.

16. Etkinlikler sırasında öğrencilerin özel bir durum yaşadığını fark edersek bu durumu sınıfta çözülmeye çalışılmamalıdır. Daha sonra özel olarak görüşmeli ve gerekirse öğrencinin de onayı ile rehber öğretmen ve aile konu ile ilgili bilgilendirilmelidir.

17. Öğrencilerin ailelerinin ya da arkadaşlarının özel hayatlarına ilişkin sınıf ortamında konuşulması uygun olmayan bilgileri açıklamalarını önlemek amacıyla “annem, babam, Ahmet, Ayşe v.b.” ifadeler yerine “tanıdığım birisi” biçiminde ifadeler kullanmaları sağlanmalıdır (Erkan, 2006).

18. Etkinliklerde verilen formlar tıpkı diğer dersler için çoğaltıldığı gibi her öğrenci için bir adet çoğaltılıp verilebilir. Eğer bu tür bir olanak yoksa öğrencilere bir adet verilir ve kendi aralarında organize olarak çoğaltmaları istenir ya da öğrencilerin defterlerine yazdırılabilir. Bazı formların büyütülüp asılması gerekebilir eğer okulun bu tür olanakları yoksa büyük bir kartona ya da tahtaya yazılabilir.

19. Öğrencilere etkinliklerde kullandıkları bilgi formlarını ve kendi doldurdukları formları bir dosyada toplamaları ve zaman zaman tekrar incelemeleri önerilir.

20. Etkinlikler farklı şekillerde ve farklı ortamlarda da işlenebilir. Bazı etkinlikler sınıfta değil; bahçede, okulun konferans salonunda, spor salonunda vb yerlerde gerçekleştirilebilir. Bazı etkinlikler de konu ile ilgili yerlere geziler düzenlenerek ya da sınıfa konu ile ilgili kişiler davet edilerek işlenebilir.

21. Etkinliklerde verilen öykü, şiir, yazı vb. materyaller yerine etkinliğin amacını ve akışını bozmayacağını düşünülen farklı materyaller kullanabilir.

22. Bazı etkinliklerde ortaya çıkan ürünler (Yazı, broşür vb). sınıf panosunda ya da diğer sınıflarla işbirliği yapılarak okul panosunda sergilenerek belli konularda okul çapına duyarlılık sağlanabilir.

23. Etkinlikler sırasında hafif, rahatlatıcı bir müzik kullanılabilir.

24. Programda hazırlık sınıfları için ayrıca kazanımlara yer verilmediğinden hazırlık sınıfları için ayrıca etkinlik hazırlanmamıştır. Bu nedenle hazırlık sınıflarında İlköğretim 8. sınıf ve ortaöğretim 9. sınıf kazanımlarından öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak kazanımlar seçilerek yeni bir liste yapılacaktır. Yapılacak olan değişiklikler sınıf öğretmenleri tarafından değil, sınıf öğretmenlerinin önerileriyle rehber öğretmen, yoksa Okul Rehberlik Hizmetleri Okul Yürütme Kurulu veya RAM'dan görevlendirilen Rehber Öğretmenler tarafından okulun ve öğrencinin ihtiyaçları göz önünde bulundurarak yapılmalıdır.

25. 2007–2008 öğretim yılında ortaöğretim kurumlarında 12. sınıflar olmayacağından 11. sınıf kazanım listesi, 11. ve 12. sınıf kazanımlarından seçilerek yeniden oluşturulabilir. Zaten 12. sınıftaki birçok etkinlik 11. sınıftaki etkinlikleri pekiştirmek üzere hazırlanmıştır. Böylece herhangi bir eksiklik yaşanmayacaktır. Yapılacak olan değişiklikler sınıf öğretmenleri tarafından değil, sınıf öğretmenlerinin önerileriyle rehber öğretmen, yoksa Okul Rehberlik Hizmetleri Okul Yürütme Kurulu veya RAM'dan görevlendirilen Rehber Öğretmenler tarafından okulun ve öğrencinin ihtiyaçları göz önünde bulundurarak yapılmalıdır. Sonraki yıllarda buna gerek kalmayacaktır.

26. Programda 1.,8.,9. ve 12. sınıflarda “Eğitsel ve Mesleki Planlama Dosyası” ile ilgili kazanımlar yer almaktadır. Ancak program 2006–2007 eğitim öğretim yılında uygulamaya başlandığı için ara sınıflarda da bu dosyanın hazırlanması gerekmektedir.

ETKİNLİKLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Etkinliklerin değerlendirmesi için programda örnek olarak verilen “Etkinlik Değerlendirme Formları” her etkinlik sonunda uygulanacak diye bir sonuç çıkarılmamalıdır. Kazanımların değerlendirilmesinin süreç ağırlıklı olması öngörülmektedir. Bilindiği üzere rehberlikle ilgili kazanımların birçoğu 40 dakika gibi kısa sürede kazandırılıp ölçülebilecek nitelikte değildir. Bazı kazanımlar bir olgunlaşma süreci istemektedir. Bazıları gözlem yoluyla değerlendirilebilirken, bazıları için ölçek kullanmak gerekebilir. Değerlendirmede hangi kazanımların hangi yöntemle değerlendirileceği konusunda da karar yine tek tek sınıf öğretmenleri tarafından değil okul rehber öğretmeni tarafından, yoksa okul rehberlik hizmetleri okul yürütme kurulu tarafından alınmalıdır. Böylece okulda da bir bütünlük olacaktır. Burada asıl amaç; sınıf rehber öğretmenlerinin bu kazanımın öğrenciler tarafından ne ölçüde kazanıldığını, etkinliğin ne ölçüde uygulanabildiğini ve karşılaşılan güçlüklerle ilgili geri bildirim vermesidir. Bu geri bildirimler her etkinliğin altında yer alan değerlendirme bölümüne de yazılabilir.. Böylece sene sonu raporlarının altyapısı da hazırlanmış olur. Ayrıca bu geri bildirimler okul rehber öğretmeni ile paylaşarak etkinliklerle ilgili ortaklaşa kararlar verilebilir.

9. SINIF KAZANIMLARININ İŞLENİŞ SIRASI

HAFTA	KAZANIM NO	KAZANIMLAR
1	12	Okulda, yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri hakkında bilgi edinir.
2	13	Okula ilişkin olumlu tutum sergiler.
3	45	Başarı ve başarısızlığa neden olan etmenleri belirler.
4	48	Ders çalışma alışkanlıklarını verimlilik açısından değerlendirir.
5	47	Verimli ders çalışma tekniklerini açıklar.
6	14	Okul ve çevresindeki eğitsel ve sosyal imkânlardan yararlanır.
7	78	Değerlerini fark eder.
8	79	Ergenlik dönemindeki bedensel ve duygusal değişimlerle baş etme yollarını kullanır.
9	46	Eğitsel alanlardaki güçlü ve zayıf yönlerini geliştirir.
10	193	Alan seçimine etki eden faktörleri sıralar.
11	195	Kendini tanımanın alan seçimindeki önemini fark eder.
12	199	Okulda seçebileceği alanlarla ilgili bilgi toplar.
13	200	Eğitsel ve mesleki planlama dosyasını yeniden düzenler.
14	122	Kişiler arası iletişimi, unsurları ve türleri açısından analiz eder.
15	123	Kurduğu iletişimleri, etkili iletişimde dikkate alınacak unsurlar açısından değerlendirir.
16	124	Kurduğu iletişimleri, iletişim engelleri açısından değerlendirir.
17	196	İlgileri, yetenekleri, değerleri ve kişilik özellikleri ile seçeceği alan/meslek arasında ilişki kurar.
18	194	Seçeceği mesleğin hayatını nasıl etkileyeceğini açıklar.
19	125	*Öfkenin yarattığı fiziksel, duygusal ve düşünsel etkileri açıklar.
20	126	*Öfke ile baş etmede kullandığı yöntemleri yarattığı etkileri açısından değerlendirir.
21	127	*Öfke ile baş etmede yapıcı yollar kullanır.
22	198	Alan seçimi ile meslekler arasındaki ilişkiyi açıklar.
23	197	Alan seçiminde kendini ve içinde bulunduğu koşulları gerçekçi bir biçimde değerlendirir.
24	128	*Etkili çatışma çözme basamaklarını açıklar.
25	129	*Günlük hayatında kullandığı çatışma çözme basamaklarını etkililiği açısından değerlendirir.
26	130	*Akran baskısıyla baş eder.
27	166	Sağlıklı hayat için gerekli alışkanlıkları edinir.
28	49	Geleceğe ilişkin amaçlarını oluştururken okulda uygulanan testlerin ve test dışı tekniklerin sonuçlarından yararlanır.
29	201	Alan seçerken eğitsel ve mesleki planlama dosyasından yararlanır.
30	202	İlgi, yetenek, değer ve kişilik özelliklerine uygun alan/bölüm seçimini yapar.

*Koyu renkle belirtilen kazanımlar okul rehber öğretmeninin gerçekleştireceği kazanımlardır.

9. SINIF ETKİNLİK ÖRNEKLERİ

9. SINIF – 1.ETKİNLİK

Etkinliğin Adı:	YÖNETMELİKLER
Sınıf:	9 sınıf
Yeterlik Alanı:	Okula ve Çevreye Uyum
Kazanım:	Okulda, yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri hakkında bilgi edinir. (Kazanım Numarası 12)
Öğrenci Sayısı:	Tüm Sınıf
Süre:	40 dakika
Ortam:	Sınıf
Sınıf Düzeni	Oturma Düzeni
Araç-Gereç:	MEB Ortaöğretim Kurumları İçin Ödül Ve Disiplin Yönetmeliği MEB Ortaöğretim Kurumları İçin Sınıf Geçme Yönetmeliği MEB Ortaöğretim Kurumları İçin Kılık Kıyafet Yönetmeliği MEB Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Nakil Geçiş Yönergesi
Hazırlayan:	Serdar ERKAN, K.Ayla SIRIKLI
Süreç: 1. Aşağıdaki yönetmelikler önceden birer adet çoğaltılır. MEB Ortaöğretim Kurumları İçin Sınıf Geçme Yönetmeliği MEB Ortaöğretim Kurumları İçin Ödül Ve Disiplin Yönetmeliği MEB Ortaöğretim Kurumları İçin Kılık Kıyafet Yönetmeliği MEB Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Nakil Geçiş Yönergesi 2. Sınıfın boş kısmına dört sıra koyulur, gönüllü dört öğrenciden bu sıralara oturmaları istenir ve her birine bir yönetmelik verilir. Öğrencilere: “Sizler öğrenci danışmanısınız ve öğrencilerden gelen soruları bu yönetmeliklere dayanarak cevaplayacaksınız”denir. 3. Sınıftaki diğer öğrencilerden aşağıdakine benzer soruları danışmanlara yöneltmeleri danışman rolündeki öğrencilerden de cevaplarının hangi yönetmelikte olduğunu bulmaları ve cevaplamaları istenir: Ø Bir dersten başarılı olmak için hangi not alınmalıdır? Ø Teşekkür-takdir almak için ortalama kaç olmalıdır? Ø Alan seçme koşulları nedir? Ø Alanlar hangi yıl seçilir? Ø Daha sonra alan değiştirilebilir mi? Ø Alan değiştirme koşulları nedir? Ø Okul değiştirme koşulları nedir? Ø Sabah geç kalan öğrenci ne yapmalı? Ø Devamsızlık kaç gün? Ø Okulda nasıl giyinilir? Ø Kopya çekerken yakalanan öğrenci hangi cezayı alır? Ø Derste cep telefonu kullanan öğrenci hangi cezayı alır? Ø Hangi davranışlar ödüllendirilir? Vb. 4. Öğrencilerden bu sorular dışında bu konuda merak ettikleri diğer soruları da sormaları istenir. 5. Danışman öğretmen rolündeki öğrenciler sık sık değiştirilerek her öğrencinin bu role girmesi sağlanır. 6. Öğrencilerin kendilerini ilgilendiren bilgileri doğru kaynaktan almalarının önemi üzerinde durulur. Bu konuda yapılan yaygın yanlışın doğrudan bilgi kaynağına ulaşmak yerine çevresindeki herhangi birine sorarak çoğu zaman kulaktan dolma yanlış bilgilerle hareket etmek olduğu belirtilir. 7. Yönetmelikler sınıf panosuna asılır ve yıl boyunca bu yönetmeliklerden yararlanabilecekleri ve isteyenlerin çoğaltarak kendi dosyalarına koyabilecekleri belirtilir. 8. Okulda, yönetmeliklerin kendisini ilgilendiren bölümleri hakkında bilgi edinmenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. *(Öğrenciler bir sonraki etkinlik için gruplara ayrılır ve okullarını yurtdışından gelen bir heyete tanıtmak üzere sloganlar, afiş, rozet, marş vb. hazırlamaları istenir. Sloganları; “Okulumu seviyorum, çünkü……………………” şeklinde , afişleri ; “Benim okulum……………………………..” şeklinde hazırlayabilecekleri söylenir. Okulun resim ve müzik öğretmenlerinden de yardım alabilecekleri belirtilir). Değerlendirme:

9. SINIF– 2.ETKİNLİK

Etkinliğin Adı:	OKULUMU SEVİYORUM
Sınıf:	9.sınıf
Yeterlik Alanı:	Okula ve Çevreye Uyum
Kazanım:	Okula ilişkin olumlu tutum sergiler. (Kazanım Numarası 13)
Öğrenci Sayısı:	Tüm Sınıf
Süre:	40 dakika
Ortam:	Sınıf
Sınıf Düzeni:	Oturma Düzeni
Araç-Gereç:	-
Hazırlayan:	Serdar ERKAN, K. Ayla SIRIKLI
*Okula ilişkin olumsuz duygularından dolayı sorun yaşayan öğrencileriniz için okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye destek hizmeti sağlanmalıdır. Süreç: 1. Bir önceki etkinliğin sonunda öğrencilerden okullarını yurtdışından gelen bir heyete tanıtmak üzere sloganlar, afiş, rozet, marş vb. hazırlamaları istenmişti. 2. Gruplardan hazırladıkları materyalleri sınıfa sunmaları istenir. 3. Tüm gruplar sunumlarını yaptıktan sonra oylama yapılır. Öğrenciler oylamada kendi gruplarına oy kullanmazlar. En güzel slogan, afiş, rozet seçilir. İstenirse tüm 9. sınıflar organize edilerek, hazırlanan materyaller okul panolarında sergilenerek ve okula sunularak okul çapında bir yarışmaya dönüştürülebilir. 4. Öğrencilere okulun tarihçesi ve mezunları hakkında bilgi verilir. Okulun mezunlar günü organizasyonları varsa bunlardan söz edilir. Yoksa birlikte organize edebilecekleri vurgulanır. 5. Okulu sevip benimsemenin, okuldaki ders dışı kültürel, sanatsal, sportif etkinliklere katılmanın mutlu ve başarılı bir okul hayatına etkileri ve daha iyi bir okul için neler yapılabileceği ile ilgili grup etkileşimi başlatılır. 6. Okula ilişkin olumlu tutum geliştirmenin mutlu ve başarılı bir okul hayatı için önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:

9. SINIF– 3.ETKİNLİK

Etkinliğin Adı:	BAŞARI
Sınıf:	9.sınıf
Yeterlik Alanı:	Eğitsel Başarı
Kazanım:	Başarı ve başarısızlığa neden olan etmenleri belirler. (Kazanım Numarası 45 )
Öğrenci Sayısı:	Tüm Sınıf
Süre:	40 dakika
Ortam:	Sınıf
Sınıf Düzeni:	Oturma Düzeni
Araç-Gereç:	Kâğıt, kalem, yazı tahtası ve kalemi, büyük bir kâğıt ve kalın gazlı kalemler.
Hazırlayan:	Şükran KILIÇ, K. Ayla SIRIKLI
Süreç: 1. Öğrencilere aşağıdakine benzer sorular sorulur ve başarı ile ilgili kendileri için en anlamlı gördükleri ölçütleri yazarak cevaplamaları istenir: Ø Sizce başarı nedir? Ø Okulda başarı için neler gerekir? 2. Yazma işlemi bittikten sonra kâğıtlar toplanır ve öğrencilerin verdikleri cevaplarda ifade ettikleri ölçütler sıklıklarına ve önem sırasına göre liste haline getirilir. Gönüllü öğrencilerden yardım alınarak tahtaya yazılır. 3. Öğrencilerin ifade ettikleri ölçütlerle ilgili tartışma yapmaları istenir. 4. Öğrencilerin başarı ölçütü olarak belirtmediği ifadeler varsa eklenir. 5. Öğrencilerin listeyi inceleyerek ilgisiz ya da doğrudan etkili olmayan ifadeleri elemeleri istenir. 6. Başarı ölçütleri ile ilgili kendilerini değerlendirmeleri istenir. Kendilerini başarısız gördükleri alanlarda daha başarılı olmaları için neler yapacakları konusunda geliştirebilecekleri vurgulanır. 7. Daha başarılı olmak için başarı ve başarısızlığa neden olan etmenleri belirlemenin önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:

9. SINIF– 4.ETKİNLİK

Etkinliğin Adı:	DERS ÇALIŞMA VE VERİMLİLİK
Sınıf:	9.sınıf
Yeterlik Alanı:	Eğitsel Başarı
Kazanım:	Ders çalışma alışkanlıklarını verimlilik açısından değerlendirir. (Kazanım Numarası 48)
Öğrenci Sayısı:	Tüm Sınıf
Süre:	40 dakika
Ortam:	Sınıf ortamı
Sınıf Düzeni:	Oturma düzeni
Araç-gereç:	Form–1 (Ders Çalışma Alışkanlıkları ve Verimliliği Değerlendirme Anketi)
Hazırlayan:	Şükran KILIÇ
Süreç: Öğrencilere ders çalışma alışkanlıklarının neler olduğu ve ders çalışma alışkanlıklarının verimlilik açısından önemli olup olmadığı sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir. Önceden çoğaltılan Form–1 (Ders Çalışma Alışkanlıkları ve Verimliliği Değerlendirme Anketi) öğrencilere verilir ve doldurmaları istenir. Öğrencilere ankete verdikleri cevaplardan yola çıkarak ders çalışma alışkanlıklarının verimliliğini değerlendirmeleri istenir. Gönüllü öğrencilerin ders çalışma alışkanlıkları ile ilgili ankete verdikleri cevaplarını sınıfla paylaşması istenir. Öğrencilere anketi yıl boyunca ders çalışma alışkanlıklarında nelerin değişip değişmediğini değerlendirmeleri için saklamalarının kendileri için yararlı olacağı vurgulanır. Ders çalışma alışkanlıkları açısından sorun yaşadığını düşünen öğrencilerin okul rehberlik servisinden yardım isteyebileceği söylenir. Ders çalışma alışkanlıklarının verimlilik açısından önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:

FORM–1

DERS ÇALIŞMA ALIŞKANLIKLARI VE VERİMLİLİĞİ DEĞERLENDİRME ANKETİ

S I R A N O		Sürekli yaparım	Sıklıkla yaparım	Bazen yaparım	Hiç yapmam
1.	Ders çalışma ortamımı uygun bir şekild şekilde düzenlerim.
2.	Çalışmak için uygun bir yer/kendi odamı odamı kullanırım.
3.	Ders çalışırken dikkatimi kolayca toplayabilirim.
4.	Bir çalışma planı yaparım.
5.	Ders çalışmaya başlamadan önce önce neyi çalışmam gerektiğine karar veririm.
6.	Ders çalışmaya başlamadan önce önce o derslerle ilgili kısımları okur ve hazırlık yaparım.
7.	Ders çalışırken zamanımı verimli kullanırım.
8.	Derslerimi günlük olarak çalışmaya özen gösteririm.
9.	Önemli bulduğum noktaları not eder veya altını çizerim.
10.	Konuları parçalara bölerek çalışırım.
11.	Konuların özetini çıkararak çalışırım.
12.	Önemli konuları tekrar ederim.
13.	Çalışma sırasında kendime Soru sorarak öğrenme durumumu kontrol ederim.
14.	Çalıştığım yeni konuları eski konuları eski konularla birleştirebilirim.
15.	Çalıştığım konuda eksik varsa geri döner ve eksiklerimi tamamlarım.
16.	Çalışma yöntemimde eksiklikler bulursam yöntemimi değiştiririm.
17.	Sınavlara sınav tarihinden en az bir hafta önce çalışmaya başlarım.
18.	Derste bir konuyu dinlerken ana temayı ve fikri yakalamaya çalışırım.
19.	Derste anlatılanları dinler ve derse aktif olarak katılırım.
20.	Derste not alırken kısaltmalar kullanırım.

9. SINIF– 5.ETKİNLİK

Etkinliğin Adı:	VERİMLİ DERS ÇALIŞMA TEKNİKLERİ NEDİR?
Sınıf:	9.sınıf
Yeterlik Alanı:	Eğitsel Başarı
Kazanım:	Verimli ders çalışma tekniklerini açıklar.(Kazanım Numarası 47)
Öğrenci Sayısı:	Tüm Sınıf
Süre:	40 dakika
Ortam:	Sınıf ortamı
Sınıf Düzeni:	Oturma düzeni
Araç-gereç:	Form–2 (Dinleme Becerilerini Geliştirmek) Form–3 (Okuma Becerilerini Geliştirmek) Form–4 (Not Alma ve Yazma Becerilerini Geliştirmek) Form- 5 (Bireysel Çalışma Becerilerinizi Geliştirmek)
Hazırlayan:	Şükran KILIÇ, Erkan (2006), Yanaeroğlu ve Bilge (2003)’den yararlanılmıştır.
Süreç: Öğrencilere 9. sınıf “Ders Çalışma ve Verimlilik” adlı etkinlikle ilgili hatırlatma yapılır. Öğrencilere Form–2 (Dinleme Becerilerini Geliştirmek), Form–3 (Okuma Becerilerini Geliştirmek), Form–4 (Not Alma ve Yazma Becerilerini Geliştirmek) ve Form–5 (Bireysel Çalışma Becerilerinizi Geliştirmek) öğrencilere verilir. Formlarda yer alan bilgiler öğrencilerle birlikte okunarak öğrencilerin kendilerini bu konularda değerlendirmeleri ve bir önceki etkinlikte verilen Form–1’deki (Ders Çalışma Alışkanlıkları ve Verimliliği Değerlendirme Anketi)’ne verdikleri cevapları evde tekrar gözden geçirmeleri istenir. Verimli ders çalışma tekniklerini bilmenin ve uygulamanın düzenli, planlı ve başarılı bir öğrenci olmaları için ne kadar önemli olduğu vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. *(Öğrenciler bir sonraki hafta yapılacak etkinlik için gruplara ayrılır ve her gruptan aşağıda sıralanan okul çevresindeki eğitsel, kültürel ve sosyal kurumlarla ilgili araştırma yapmaları, kurumlarla ile ilgili (adı, adresi, hizmet saatleri, varsa ücreti, yararlanma koşulları, üyelik, kayıt gibi) bilgileri toplamaları, broşür hâline getirmeleri istenir. Bu kurumlar: a. Kütüphaneler b. Sporlar salonları c. Sağlık kuruluşları ç.Tiyatro, müzik, dans, drama vb. kurslar d. Sinema ve tiyatrolar, gösteri merkezleri e. İngilizce, bilgisayar, diksiyon vb. kurslar f. Eğlence merkezleri g. Gençlik merkezleri h. Gönüllü çalışabilecekleri huzurevleri ve çocuk yuvaları vb. olabilir. Siz de okul ve çevresindeki eğitsel, kültürel ve sosyal kurumlar ile ilgili küçük bir araştırma yaparak öğrencilerin topladıkları bilgilere eklemeler yapılabilirsiniz). Değerlendirme:

FORM–2

DİNLEME BECERİLERİNİ GELİŞTİRMEK

Etkili dinleme, dinlerken o ana kadar söylenenlerden bir sonra söylenebilecekleri tahmin etmeyi içerir. Bunu yapmaya çalışmak derste sürekli uyanık kalmanızı, dikkati sürdürmenizi, motivasyonunuzun artmasını ve aktif olmanızı sağlayacaktır. Doğal olarak bunu sağlayabilmek için etkili dinlemede öğrenmenin daha aktif ve etkili olmasını sağlayan İFİKAN isimli etkili dinleme yaklaşımı uygulayabilirisiniz. Bu yaklaşımı uygularken size uyan ve uymayan yanlarını keşfetmeniz gerekmektedir.

İleriye Bak

Dersten önce o dersle ilgili kısımları okumak ve hazırlıklı olmak. Bu sırada önemli formüllere, yerlere, isimlere, kavramlara dikkat etmek kalıcılığı sağlayacaktır.

Derse ilişkin ön okuma sırasında kafada oluşan soruları yazmak gerekir. Eğer bunları sağlayamadıysanız bile ders sırasında tahminler yapmanıza engel değil, dinlediğiniz kısımlardan diğer kısımları tahmin etmeye çalışabilirsiniz.

Fikirler

Önemli olan ve konuyu oluşturan fikirlere uyanık olmanızı sağlamaya yöneliktir. Bir konuyu dinlerken ana temayı ve fikri yakalamaya çalışmak öğrenmenin önemli bir adımını atmak anlamına gelir. Bilginin yeni olup olmadığını, neyi ortaya koyduğunu, temelde anlatmak istediğinin ne olduğunu sorgulayarak yapılan dinleme ile fark edeceksiniz ki; temel bir bilgi sürekli olarak işlenmektedir.(Açıklamalarla, örneklerle, tekrarlarla, ödevlerle vb).

İşaretler

Dinlerken de okumadaki gibi belli noktalara, bölümlere işaret edilir. Tıpkı bir kitaptaki bilginin daha koyu veya italik yazılması; bazı işaretler konması gibi öğretmen veya dinlediğiniz kişi de önemli bölümlerde ses tonunda, hecelerin vurgusunda ya da doğrudan bazı kelimelerle: önemli, başlıca, can alıcı, unutmayın ki, gerçekte gibi ifadelerle, örnekler vererek veya kendine özgü bazı ifadeler ve yöntemlerle konunun önemini, farklı görüşleri ortaya koyacaktır. Bu noktaları kaçırmamak özellikle o dersin sınavlarında sizin için önemli ipuçları olabilir.

Katıl

Ders veya dinlediğiniz konuyu etkileşim içinde son derece önemlidir. Sizi uyanık tutarken, anlatanı da motive der. Anlatılan konuyu daha zevkli hale getirmek sizin ne kadar katıldığınızla da yakından ilgilidir. Anlatan kişinin yöntemi bu konuda en önemli faktör olsa da ona katılarak; konuya arklı açılardan bakabilmek, anlatılanın motivasyonun artırmak, beden diliyle kendini ifade edebilmek dinlenen konuyu daha zevkli ve hareketli bir hale getirecektir.

Araştır

Ön hazırlık sırasında veya dinlerken aklınıza takılan sorular sormalı, konuyu farklı boyutlarıyla ele almayı denemelisisiniz. Verilen cevaplar yeterli gelmediyse yenilerini sormaya çekinmemelisiniz çünkü öğrenmek için ordasınız. Hiç bilmediğiniz bir konuda “bu konudan hoşlanmıyorum” diyerek uzaklaşmak yerine kendinize o konuyla ilgili şans tanımak yerinde olur. Bir süre sonra “eğitimim sırasında bu konuyu hiç böyle düşünmemiştim çok daha zevkliymiş” demek için konuyla ilgili fikir sahibi olmadan önce bilgi sahibi olmak gereği unutulmamalıdır.

Not tut

Not tutmak dinlemeyi aktif bir şeklide sağlayan, şimdiye kadar anlatılanları toparlayan bir içeriğe sahiptir. Gerçek anlamda kalıcı bilgileri edinmeye ve bilgileri kalıcı kılmaya yönelik not tutmak; ileriye bakarak, fikirlere ve işaretlere dikkat ederek, katılarak, araştıran sorular sorarak olabilir. Bu da etkili dinlemenizin sağlayacağı uyanıklığı, motivasyonu ve hareketliliği sağlar. Ancak not tutarken anlaşılır, kısa, özgün işaretleri kullanarak, okurken veya tekrar ederken kendinize en uygun olan tarzda tutmaya dikkat etmelisiniz.

Yanaeroğlu ve Bilge (2003)

FORM–3

OKUMA BECERİLERİNİ GELİŞTİRMEK

Etkili okuma; öğrenmeyi önemli ölçüde olumlu yönde etkileyen bir yöntemler bütünüdür şeklinde tanımlanabilir.

Ön İnceleme: Bir kitabı elinize aldığınızda kitabı belli bir çerçeveye yerleştirerek onu anlayarak okumak; hiç bilmediğiniz bir yere yolculuğa çıkarken incelenen harita gibidir. İşi kolaylaştırıp, harcanacak zamanı azaltır. Kitabın önsözünü, son sözünü, yazarın notunu, hakkındaki bilgileri, içindekiler bölümünü incelemek hem kitaptan alınacak zevki artırır hem de işi kolaylaştırır.

Altını çizmek: Okunan metnin önemli bulunan yerlerini çizmek aktif okumayı sağlayacaktır. Ana hatları belirlemeyi, özet yapmayı, tekrarı, hatırlamayı kolaylaştıran yönleri vardır. Ancak;

-Kitabın koyu, yatık gibi özel yazım biçimleri kullanılmış bölümlerine dikkat etmek, tekrar atını çizmek yerinde olur.

-Kendinize uygun alt çizme yöntemini (renk-şekil vb.) belirlemeye dikkat edilmelidir.

-Altını çizerken gereğinden fazla çizmemek gereklidir. Bu gereksiz bilgilerin de çizilmesi anlamına gelebileceği gibi çizilen yerlerin fazlalığı oradaki bilgilerin önemini yitirmesine, sıradan algılanmasına da neden olabilir.

Özet çıkarmak: Özet çıkarmak, okurken işaretler koymanın, altını çizmenin, ön inceleme yapmanın yanı sıra konuya ilişkin bilgileri toparlaması açısından önemli bir yöntemdir. Akılda kalıcılığı ve tekrarı kolaylaştırıcı yönleri bu yöntemi verimli kılmaktadır.

Etkili okuma öğrenmenin daha aktif ve etkili olmasını sağlayan ISOAT isimli etkili okuma yaklaşımı uygulayabilirisiniz.

İzle: Ön incelemeyi içeren bir yaklaşımdır. Kitabın başlangıcındaki, sonucundaki, bölümler arasındaki notları, konu başlıklarını içindekileri, kaynakçayı incelemeyi içerir ve kitabı tanımaya yöneliktir.

Sor: Bu aşama konu başlıklarına ve içeriğine uygun olarak ne, nasıl, nerede ne zaman gibi soru ifadeleri oluşturmayı içerir. Okumanın amacı bu sorulara yanıt aramak biçiminde şekillenir. Metni okuma bitince soruların cevaplanmış olması gerekir. Böylece konunun bakılması gereken farklı yönlerinin anlaşılması sağlanır.

Oku: Soruların yanıtlarını bulabilmek için o bölümün okunmasını içeriri. Yazılan soruların yanıtlarını yazmayı da içine alarak yapılacak bir okuma, öğrenmenin kalıcı olması açısından da son derece etkilidir.

Anlat: Şimdiye kadar toplanan bütün bilgilerin anlatılmasını içerir. Yazılan sorularla beraber yanıtların zaman kaybı olarak değerlendirilmeden yüksek sesle anlatılması İSOAT’ın bu bölümünü oluşturur.

Tekrar et: Öğrenmenin en önemli kaynağı tekrardır. Soruların cevaplara bakılmaksızın zihinden yanıtlanması önemli bir ölçüttür. Eğer yanıtlayamıyorsanız o bölüm öğrenilmemiş demektir.

Yanaeroğlu ve Bilge (2003)

FORM–4

NOT ALMA VE YAZMA BECERİLERİNİ GELİŞTİRMEK

-Derste not alırken kısaltmalar kullanınız. Kullandığınız kısaltmaları tekrar okuduğunuzda anlayabileceğiniz kısaltmalar olmasına dikkat ediniz.

-Uzun cümleler not almanız gerekiyorsa hem notunuzu almak hem de not üzerinde düşünmek için kendinize zaman tanımak için kısaltmalara fazlasıyla yer veriniz. Örneğin “sözcüklerin sesli harflerinin birçoğunu yazmadan not alabilirsiniz” gibi.

-Notlarınızı bir önceki okuma becerileri kısmında anlatıldığı gibi renkli kalemlerle önem sırasına göre almaya özen gösteriniz.

-Notlarınızı uygun olan ilk fırsatta gözden geçiriniz.

Erkan (2006)

FORM–5

BİREYSEL ÇALIŞMA BECERİLERİNİ GELİŞTİRMEK

—Öncelikle mutlaka bir çalışma planı hazırlayınız. Programın takip edilebilir ve gerçekçi olmasına özen gösteriniz.

—Çalışmaya başlamadan önce tüm çalışma materyalinizi (kitap, defter, kalem vb.) hazırlayıp çalışma mekânınıza getiriniz.

—Çalışma sırasında bir şeyler yeme- içme alışkanlığınız varsa bunları da önceden hazırlayınız.

—Çalışma mekânınızda dikkatinizi dağıtabilecek her şeyi tamamen ortadan (göz önünden) kaldırınız. Eğer ortadan kaldıramayacağınız şeyler varsa onlara sırtınızı dönünüz. Ayna, resim, televizyon, bulmaca, dergi, gazete vb. gibi şeyler dikkatinizi dağıtacaktır.

—Telefon vb. durumları kendi istediğiniz gibi ayarlayınız. Örneğin arkadaşlarınıza, önceden “beni 21.30’la 21.50 arasında arayabilirsin” gibi.

—Ortamın aydınlık, normal ısıda ve sessiz olmasına dikkat edin.

—Verimli okuma, verimli not alma kurallarına uymaya dikkat ediniz.

—Belirlediğiniz molalar haricinde mola kullanmamaya özen gösteriniz.

—Çalıştığınız konu ya da dersle ilgili bir sonraki dersin konusuna göz atınız. Sorularınızı çıkartınız.

—Ertesi günkü derslere göz atıp sorularınızı çıkartınız.

— Ertesi günle ilgili hazırlıklarınızı yapınız.

Erkan (2006)

9. SINIF– 6.ETKİNLİK

Etkinliğin Adı:	ÇEVREMİZDE NELER VAR?
Sınıf:	9.sınıf
Yeterlik Alanı:	Okula Ve Çevreye Uyum
Kazanım:	Okul ve çevresindeki eğitsel, kültürel ve sosyal imkânlardan yararlanır. (Kazanım Numarası 14)
Öğrenci Sayısı:	Tüm Sınıf
Süre:	40 dakika
Ortam:	Sınıf ortamı
Sınıf Düzeni:	Oturma düzeni
Araç-gereç:	-
Hazırlayan:	K.Ayla SIRIKLI- MEB, a. 2002’ den yararlanılmıştır.
Süreç: Öğrencilerden bir önceki etkinliğin sonunda bu hafta yapılacak etkinlikle ilgili gruplara ayrılarak her gruptan aşağıda sıralanan okul çevresindeki eğitsel, kültürel ve sosyal kurumlarla ilgili araştırma yapmaları, kurumlarla ile ilgili (adı, adresi, hizmet saatleri, varsa ücreti, yararlanma koşulları, üyelik, kayıt gibi) bilgileri toplamaları, broşür hâline getirmeleri istenmişti. Bu kurumlar: · Kütüphaneler, · Sporlar salonları, · Sağlık kuruluşları, · Tiyatro, müzik, dans, drama vb. kurslar, · Sinema ve tiyatrolar, gösteri merkezleri, · İngilizce, bilgisayar, diksiyon vb. kurslar, · Eğlence merkezleri, · Gençlik merkezleri, · Gönüllü çalışabilecekleri huzurevleri ve çocuk yuvaları vb. olabilir. Öğrencilerden bu etkinliğe yönelik yaptıkları araştırma sonuçlarını, hazırladıkları bilgileri gruplar hâlinde sınıfa sunmaları istenir. Bu kurum, kurs ve merkezlerden yararlanan öğrencilerden yaşantılarını paylaşmaları istenir. Öğrencilerin belirtmediği okul ve çevresindeki eğitsel, kültürel ve sosyal kurum, kurs ve merkezler varsa eklenir. Tüm gruplardan bu konudaki bilgilerini paylaştıktan sonra hazırladıkları broşürleri sınıf veya okul panolarında sergileyebilecekleri belirtilir. Öğrencilerden daha sonraki günlerde çevrede yeni yerler açılırsa veya var olanlarla ilgili yeni bilgiler edinirlerse sınıfla paylaşabilecekleri, hazırlanan panolara ekleyebilecekleri belirtilir. (Siz de o kurumları öğrencilerle beraber ziyaret edebilir ve o kurumlardan eleman çağırabilirsiniz). Okul ve çevresindeki eğitsel, kültürel ve sosyal imkânlardan yararlanmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:

9. SINIF– 7.ETKİNLİK

Etkinliğin Adı:	DEĞERLERİMİZ
Sınıf:	9.sınıf
Yeterlik Alanı:	Kendini Kabul
Kazanım:	Değerlerini fark eder. (Kazanım Numarası 78 )
Öğrenci Sayısı:	Tüm Sınıf
Süre:	40 dakika
Ortam:	Sınıf ortamı
Sınıf Düzeni:	Oturma düzeni
Araç-gereç:	Form–6 (Değerler) Form–7 (Çatışma Durumları)
Kaynak:	Erkan (2006)’dan uyarlanmıştır.
Süreç: 1. Öğrencilere Form–6 (Değerler) verilir ve öğrencilerin verilen değerleri kendileri için en önemli olan değerden başlayarak sıralamaları istenir. 2. Öğrencilerden önem sırasına göre sıraladıkları ilk beş değeri sınıfla paylaşmaları istenir. 3. Öğrencilere yapılan sıralamaların nedeni ile ilgili sorular yöneltilir. 4. Öğrencilere insanların değerlerinin zaman zaman çatışabileceğini belirterek aşağıdakilere benzer sorular sorulur: Ø Hırsızlık konusunda ne düşünüyorsunuz? Ø Peki, ya insan hayatı hakkında ne düşünüyorsunuz? Ø Başka bir insanın hayatını kurtarmak için yiyecek, para, ya da ilaç çalmak sizce uygun bir davranış mıdır? 5. Bu sorulara verilen cevaplardan yola çıkarak değerlerin sadece insandan insana farklılaşmayacağı, aynı zamanda insanın kendi içinde de farklılaşabileceği vurgulanır. 6. Öğrenciler 6’şar kişilik gruplara ayrılır ve birer kişi yazman olarak belirlenir. Her gruba grup sayısı kadar çoğaltılmış olan birer Form–7 (Çatışma Durumları) verilir ve kendi aralarında tartışarak cevaplamaları istenir. 7. Gruplardan verdikleri cevapları sınıfla tartışmaları istenir. 8. Aşağıdakine benzer soruları sınıfa yönelterek grup etkileşimi başlatılır: Ø Gruplar arasında farklılık var mı? Niçin? Ø Grupça karar verdiğiniz seçimi uygun bulmayan üye oldu mu? Niçin? Uygun bulmayanların seçimleri nelerdi? Ø Bundan on yıl sonra aynı durumla karşılaşırsanız gruplarınızın seçimi yine aynı mı olurdu? Niçin? 9. Kendi değerlerinin farkında olmanın önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:

FORM–6

DEĞERLER

Aşağıda insanların benimseyebileceği bazı değerler verilmiştir. Sizin için önemine göre bunları sıralamanız istenmektedir. Sizin için en önemli değeri 1. sıraya koyun, daha sonra önem derecesine göre değerleri ilgili sıraya yazın.

DEĞERLER

sağlık ekonomik güvence aile kendine saygı

bilgi özgürlük ahlak saygınlık

sevgi heyecanlı bir hayat eşitlik adalet

şöhret arkadaşlık meslekte başarı iç huzuru

Önem Sırası

1. …………………………

2. …………………………

3. …………………………

4. …………………………

5. …………………………

6. …………………………

7. …………………………

8. …………………………

9. ………………………....

10. …………………………

11. …………………………

12. …………………………

13. ………………………...

14. …………………………

15. …………………………

16. …………………………

FORM–7

ÇATIŞMA DURUMLARI

Durum 1:

En iyi arkadaşınızın matematiği zayıf ve siz ona sınava hazırlanması için yardım etme sözü verdiniz. Birtakım problemlerden dolayı iki kez söz verdiğiniz hâlde çalışmak için onların evine gidemediniz. Son olarak sınavdan iki gün öncesi çarşamba akşamı 19.00 için söz verdiniz.

Çarşamba günü öğleden sonra 17.00 civarı siz arkadaşınızla çalışmak için gerekli malzemeleri toplarken anneniz başka bir şehirde yaşayan, çok sevdiğiniz ve size çok nadir gelen amcanızın akşam saat 19.00’da birkaç saatliğine ailenizi ziyarete geleceğini ve sizi görmeyi çok istediğini söyledi. Siz de evde kalıp onu görmeyi çok istiyorsunuz, fakat arkadaşınıza verdiğiniz randevu da ortada. Zaten daha önce iki kez sözünüzü yerine getirmediniz.

Arkadaşınıza verdiğiniz sözü mü yerine getireceksiniz, evde kalıp amcanızı mı göreceksiniz? Bu durumda hangisi daha önemli?

1. Aşağıya seçeneklerinizi yazın.

2. Bu seçeneklerinizin her birinin doğuracağı sonucu bu bölüme yazın.

3. Seçeneklerden en uygununu belirleyin ve aşağıya yazın.

Durum 2:

Öğretmeninizin çok pahalı olan teybi bir arkadaşınız tarafından çalındı. Bütün sınıf ve siz bunu yapanın kim olduğunu biliyorsunuz. Fakat kimse suçlunun kim olduğunu öğretmene söylemedi. Bazı arkadaşlarınızın o öğrenciden teybi geri vermesini istediğini ama onun bunu reddettiğini de duydunuz.

Bir hafta sonra öğretmeniniz sınıfta “Teybi alanın geri getireceğini ümit ediyordum, ama maalesef bu olmadı ve bu duruma çok üzüldüm. Hepinizin bunu yapanın kim olduğunu bildiğinizi sanıyorum, ancak hiçbiriniz de bana bu konuda bilgi vermedi, nedenini anlayamıyorum. Dürüst olmak gerekirse bundan sonra bu sınıfa güven duyacağımı sanmıyorum” dedi.

Öğretmeninizin yaşadıkları sizi çok üzüyor. Ancak arkadaşlarınız bir sınıf arkadaşınızı ele vermenin çok yanlış olacağını düşünüyor.

Hangisi daha önemli; öğretmeninizin duyguları mı yoksa sınıf arkadaşını ele vermeme biçiminde yazılı olmayan kural mı?

1. Aşağıya seçeneklerinizi yazın.

2. Bu seçeneklerinizin her birinin doğuracağı sonucu bu bölüme yazın.

3. Seçeneklerden en uygununu belirleyin ve aşağıya yazın.

9. SINIF– 8.ETKİNLİK

Etkinliğin Adı:	FİZİKSEL VE DUYGUSAL DEĞİŞİMLER
Sınıf:	9.sınıf
Yeterlik Alanı:	Kendini Kabul
Kazanım:	Ergenlik dönemindeki fiziksel ve duygusal değişimlerle baş etme yollarını kullanır. (Kazanım Numarası 79)
Öğrenci Sayısı:	Tüm Sınıf
Süre:	40 dakika
Ortam:	Sınıf ortamı
Sınıf Düzeni:	Oturma düzeni
Araç-gereç:	Form–8 (Fiziksel Değişim ve Baş etme Çizelgesi) Form–9 (Duygusal Değişimler ve Baş etme Çizelgesi)
Hazırlayan:	Şükran KILIÇ-MEB, a. (2002)’den, Yananeroğlu ve Bilge (2003)’den uyarlanmıştır.
*Ergenlik dönemindeki bedensel ve duygusal değişimlerle baş etmede sorun yaşayan öğrencileriniz için okul rehber öğretmeni, okul rehber öğretmeni yoksa RAM ile işbirliği yapılarak öğrenciye destek hizmeti sağlanmalıdır. Süreç: Ergenlik dönemindeki fiziksel değişimler ile ilgili temel bir giriş yapmak için aşağıdaki bilgi öğrencilerle paylaşılır ve etkinliğe başlanır: Ergenlik dönemi ile ilgili daha önceki yıllarda bilgi sahibi olmuştunuz. Şimdi o bilgilerimizi tekrar hatırlayalım: “Ergenlik dönemi, çocuksu tutum ve davranışların yerini yetişkinlik tutum ve davranışlarının aldığı dönemdir. Bu dönemde gençlerin temel gelişimsel görevleri bedenini kabul etmek, cinsiyet rolünü gerçekleştirmek, her iki cinsle olgun ilişkiler kurmak, duygusal bağımsızlık kazanmak, bir mesleğe hazırlanmak, toplumsal sorumluluk kazanmak, bir değer ve ahlak sistemi oluşturmaktır. Ergenlik dönemi fiziksel, duygusal ve sosyal gelişim süreçlerindeki hızlı değişimleri içerir. Bu dönem bir dizi, hızlı bedensel değişimle biyolojik olarak başlar ve bu değişimler büyük ölçüde bir insanın yetişkin boyuna, ağırlığına, bedensel ve cinsel özelliklerine kavuşmasını sağlar. Bu aşamada bedensel değişimlerle ilgili olarak gençlerin en çok yakındıkları konular arasında boy ve kilodaki değişimler, sivilcelerin artışı yer almaktadır. Bu değişimlerin sonuçlarından gençlerin bir bölümü memnun kalmaz ve çeşitli sorunlar yaşayabilir.” Gençlerin bu dönemde ortaya çıkan değişimlerle nasıl başa çıktığını beraber inceleyelim. Öğrencilere Form–8 (Fiziksel Değişim ve Baş Etme Çizelgesi) verilir ve öğrencilerden formda verilen örnek cevapları inceleyerek boş bırakılan yerleri doldurmaları istenir. Öğrencilerden forma yazdıklarını sınıfla paylaşmaları istenir. Öğrencilere fiziksel değişimlerden sonra duygusal değişimlerle ilgili aşağıdakine benzer bir açıklama yapılır: “Ergenlik döneminde, gençler hızlı fiziksel değişimler yaşadıkları kadar yoğun ve karmaşık duygular da yaşayabilmektedir. Gençlerin bu dönemde aileleriyle, arkadaşlarıyla ve diğer yetişkinler olgun ve sağlıklı ilişkiler kurma ve kurduğu bu ilişkilerde bağımsızlık ihtiyacı artmaya başlayacaktır. Bu dönemde gencin duygularının farkında olması ve onları uygun biçimde ifade etmesi, duygusal değişimlerini olumlu biçimde yönetmesi ve bunlarla baş etmesi güç olabilir. Bu güçlüklerle baş etmede ve baş etme yollarını kullanmada gencin kendisinin önemli bir rolü olduğu kadar çevresindeki arkadaşlarının, anne-baba ve diğer yetişkinlerin de oldukça önemli bir rolü ve desteği söz konusudur”. Öğrencilere Form–9 (Duygusal Değişim ve Baş Etme Çizelgesi) verilir ve öğrencilerden formda verilen örnek cevapları inceleyerek boş bırakılan yerleri doldurmaları istenir. Öğrencilerden forma yazdıklarını sınıfla paylaşmaları istenir. Ergenlik dönemindeki fiziksel ve duygusal değişimlerle baş etme yollarının önemi vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:

FORM -8

FİZİKSEL DEĞİŞİM VE BAŞ ETME ÇİZELGESİ

Elinizde neler var?	Bedeniniz ve onun hakkındaki düşünceleriniz ”Çok çirkinim”, “yeterince güzel/yakışıklı değilim” “Boyum kısa”, “Saçlarım çok kıvırcık” ………………………………………………. ……………………………………………….
Olmasını istediğiniz ne?	“Güzel, yakışıklı olmak”. “İnsanları dış görünüşünüzle de olumlu etkilemek”. “Kabul görmek”. ……………………………………………… ……………………………………………….
Olmasını istedikleriniz için ne yapıyorsunuz?	Ayna karşısında saatlerce oyalanmak. Bakım/kozmetik ürünleri almak. …………………………………………. ……………………………………………….
Başka neler yapıyorsunuz?	Bedeninizdeki değişimlerle ilgili espriler yapmak, bu konuda arkadaşlarınızla şakalaşmak. Zihninizde istenilen/beğenilen kişi olmak için öneriler geliştirmek. ………………………………………………. ………………………………………………
Başka neler yapıyorsunuz?	Ben…..üstelik ben…..lerle başlayan cümleler kurup, kendinizi karalayıp, beceriksiz ilan ediyorsunuz. ………………………………………………. ………………………………………………
Denemediğiniz ne kaldı?	Henüz denemediğiniz pek çok şey var. Örneğin; · Spor –egzersiz-aktivite yapmak · Düzenli beslenme · Beden bakımını düzenli yapmak · Sanatsal ve kültürel faaliyetler · Fiziksel özellikleriniz ile ilgili olumlu düşünceler geliştirebilirsiniz. Örneğin: “Kendimi ve çevremi sevdikçe sevildiğimi, güçlü yanlarımı geliştirdikçe o konuda ustalaştığımı, arkadaşlarımın bir kısmı boyum için fasulye sırığı derken boyumun bazı spor dallarında avantaj olduğunu fark ettiğimde her şey değişmişti.” vb. ……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………… ………………………………………………

FORM–9

DUYGUSAL DEĞİŞİM VE BAŞETME ÇİZELGESİ

Yaşadığımız duygusal değişimler neler?	Örneğin; · Neşe ·Öfke ·Üzüntü ……………………………………………… ………………………………………………
Duygusal olarak nasıl hissetmek istiyoruz?	Örneğin; ·Mutlu ·Neşeli ……………………………………………. …………………………………………….
Duygusal değişimlerle baş etmek için ne yapıyoruz?	·Arkadaşlarımla dertleşmek/konuşmak. ·Anne-baba ve diğer yetişkinlerle (rehber öğretmenler, sınıf rehber öğretmeni) konuşmak. ·Kendini sevmek. ·Kendine güvenmek. ·Gezmek ve eğlenmek. ·Sportif, sanatsal ve kültürel aktivitelerle uğraşmak. ……………………………………………….. ……………………………………………….
Denemediğimiz ne kaldı?	·Düşüncelerimiz duygularımızı etkiler o yüzden de kendimizle ilgili olumlu düşünceler geliştirebilmek önemlidir. Örneğin: “Bugün kendimi mutsuz hissediyorum ama yarın güzel bir gün olacak”, “Geliştirebilecek yeteneklerim, becerilerim var” “Hatalarımı görebiliyorum ve bunları düzeltecek gücüm var” vb. ……………………………………………….. .…………………………………………………

9. SINIF 9. ETKİNLİK

Etkinliğin Adı:	EĞİTSEL ALANLAR
Sınıf:	9.sınıf
Yeterlik Alanı:	Eğitsel Başarı
Kazanım:	Eğitsel alanlardaki güçlü ve zayıf yönlerini geliştirir. (Kazanım Numarası 46)
Öğrenci Sayısı:	Tüm Sınıf
Süre:	40 dakika
Ortam:	Sınıf ortamı
Sınıf Düzeni:	Oturma düzeni
Araç-gereç:	Form–10 (Eğitsel Alanlar)
Hazırlayan:	Şükran KILIÇ-Saban (2005)’den yararlanılmıştır.
Süreç: 1. Öğrencilere Form–10 (Eğitsel Alanlar) verilir ve birlikte okunur. 2. Öğrencilere aşağıdakine benzer sorular sorulur ve cevaplarını sınıfla paylaşmaları istenir: Ø Bu alanlardan hangilerinde kendinizi daha güçlü hissediyorsunuz? Ø Bu alanlardan hangilerinde kendinizi daha zayıf hissediyorsunuz? Ø Bir alanda güçlü veya zayıf olduğunuza nelere göre karar verirsiniz? Ø Hangi özelliklerinizi daha da geliştirmek istersiniz? Ø Zayıf yönlerinizi nasıl geliştirebilirsiniz? 3. Öğrencilerden yönelmeyi düşündükleri alana ilişkin kendilerini değerlendirmeleri ve geliştirmeleri gereken yönlerini belirledikten sonra eğitsel alanlardaki güçlü ve zayıf yönlerini geliştirebilecekleri belirtilir. Bunun için de kendilerini doğru değerlendirmelerinin ve ders çalışma alışkanlıklarının, verimli ders çalışma tekniklerinin, başarı ve başarısızlığa neden olan etmenleri bilmenin de önemli olduğu hatırlatılır. (9. sınıfta yer alan 3., 4., ve 5. etkinliklerin içeriklerinden yararlanılabilir). 4. Öğrencilerden etkinlikle ilgili düşüncelerini sınıfla paylaşmaları istenir. 5. Öğrencilere eğitsel alanların her birinde başarılı olunamayabileceğini ancak bu alanlardaki güçlü ve zayıf yönleri fark etmenin hem şimdi hem de gelecekte kendileri için önemli olduğu vurgulanarak etkinlik sonlandırılır. Değerlendirme:

FORM–10

EĞİTSEL ALANLAR

Fen Bilimleri Alanında güçlü olan öğrencinin özellikleri neler olabilir?

· Sayılarla çalışmayı ve hesaplamayı çok sever.

· Nesneleri kategoriye ayırmayı veya olayları belli bir mantıksal ilişki içinde düzenlemeyi çok sever.

· Matematik, fizik, kimya dersini çok sever.

· Deney yapmayı ve yeni şeyler yapmayı çok sever.

Türkçe-Matematik Alanında güçlü olan öğrencinin özellikleri neler olabilir?

· İsimler, yerler ve tarihler hakkında iyi bir hafızaya sahiptir.

· Başkaları ile yüksek düzeyde sözel iletişime girer.

· Kitap okumayı ve dinleyerek öğrenmeyi sever.

· Matematiksel hesaplama oyunlarını çok sever.

Sosyal Bilimler Alanında güçlü olan öğrencinin özellikleri neler olabilir?

· Kitap okumayı, araştırmayı çok sever.

· İsimler, yerler ve tarihler hakkında iyi bir hafızaya sahiptir.

· Kavramlarla ve kelimelerle çok iyi düşünür ve yazar.

· Bir şeyi başkalarıyla işbirliği yaparak, onlarla paylaşarak ve onlara öğreterek öğrenmeyi sever.

Yabancı Dil Alanında güçlü olan öğrencinin özellikleri neler olabilir?

· Kelimelerin telaffuzlarına, vurgularına ve anlamlarına duyarlıdır.

· Dilin gramer yapısına ve fonksiyonlarına karşı duyarlıdır.

· Öğrendiği yeni kelimeleri anlamlarına uygun olarak konuşma ve yazı dilinde kullanır.

Sanat Alanı güçlü olan öğrencinin özellikleri neler olabilir?

· Okurken kelimelere oranla resimlerden daha çok öğrenir.

· Varlıkların görsel imgelerini çok iyi ve net olarak hatırlar.

· Yaşına göre yüksek düzeyde beceri gerektiren resimler çizer.

· Müzik ve resim ile ilgili dersleri çok sever.

· Ders çalışırken farkında olmadan masaya vurarak ritm tutar.