BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel İlkeler

Amaç

Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel orta öğretim kurumlarında sınıf geçme ve sınavlarla ilgili usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2 — Bu Yönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel orta öğretim kurumlarında sınıf geçme ve sınavlarla ilgili hükümleri kapsar.

Dayanak

Madde 3 — Bu Yönetmelik, 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu ile 8/6/1965 tarihli ve 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,

b) Kurul: Talim ve Terbiye Kurulunu,

c) Okul: Resmî ve özel orta öğretim okul/kurumunu,

d) Müdür: Resmî ve özel orta öğretim kurumu müdürünü,

e) Dönem: Ders yılının başladığı tarihten dinlenme tatiline, dinlenme tatili bitiminden ders kesimine kadar geçen her bir süreyi,

f) Ders Yılı: Derslerin başladığı tarihten kesildiği tarihe kadar geçen süreyi,

g) Öğretim Yılı: Ders yılının başladığı tarihten bir sonraki ders yılının başladığı tarihe kadar geçen süreyi,

h) Ölçme Araçları: Öğrencilerin bilgi, beceri ve davranışlarının değerlendirilmesinde başvurulacak yazılı, sözlü ve uygulamalı sınavlar ile ödev ve projeleri,

ı) Alan/Dal: Okullarda program türlerine göre açılan alan/dalı,

j) Ortalama Yükseltme Sınavı: Okula devam eden öğrenciler için öğrenim gördükleri sınıfta başarılı ya da başarısız oldukları derslerden yapılan sınavı,

k) Sorumluluk Sınavı: Önceki yıllardan başarısızlığı bulunan öğrencilerin başarısız oldukları derslerden yapılan sınavı,

l) Yetiştirme Programı: (Değişik:19.10.2005/25971 RG) Ders yılı içinde çeşitli nedenlerle yapılamayan dersler için düzenlenen programı,

m) Rehber Öğretmen (Psikolojik Danışman): Eğitim-öğretim kurumlarındaki rehberlik ve psikolojik danışma servisleri ile rehberlik ve araştırma merkezlerinde öğrencilere rehberlik ve psikolojik danışma hizmeti veren, üniversitelerin psikolojik danışma ve rehberlik ile eğitimde psikolojik hizmetler alanında lisans eğitimi almış personeli,

n) Sınıf Rehber Öğretmeni: Okul yönetimince sorumluluğu kendisine verilen sınıf/şubenin rehberlik hizmetlerini yürüten öğretmeni,

o) Öğretmenler Kurulu: Okulun bütün öğretmenleri ile aday öğretmenlerinden oluşan kurulu,

p) Zümre Öğretmenler Kurulu: Okulda aynı dersi okutan öğretmenlerden oluşan kurulu,

r) Şube Öğretmenler Kurulu: Bir şubede ders okutan öğretmenlerden oluşan kurulu,

s) Veli: Öğrencinin anne/babasını veya yasal olarak sorumluluğunu üstlenen kişiyi

ş) (Ek bent:12.6.2008/26904 RG) Hazırlık Sınıfı: 9 uncu sınıftan önce öğrencilere Türkçe ve yabancı dilde dinleme, anlama; okuma, anlama; konuşma ve yazma becerileri kazandırmayı amaçlayan sınıfı,

t) (Ek bent:12.6.2008/26904 RG) Yeterlik Sınavı: Hazırlık sınıfı bulunan okul/kurumlarda öğrencilerin birinci yabancı dil ve Türkçe dersinde yeterliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılan sınavı

ifade eder.

Genel İlkeler

Madde 5 — Eğitim-öğretim sürecinde aşağıdaki ilkeler göz önünde bulundurulur;

a) Öğrencilerin, uyum içinde bir arada yaşamanın gereği olarak demokrasinin temel ilkelerine, insan hak ve özgürlüklerine dayalı etkin ve katılımcı fertler olarak yetiştirilmeleri sağlanır.

b) Öğrencilerin estetik ve etik değerlere duyarlı olmaları, duygusal yönden gelişmeleri sağlanır.

c) Öğrencilerin ilgi, istek ve yetenekleriyle derslerdeki başarısına göre alana/dala yönelmesine ve gelişmesine imkân sağlanır.

d) Öğrencilerin ders ve alan/dal seçiminde kendisinin ve velisinin karara katılımı sağlanır.

e) Okullar ve programlar Öğrenciler; ders, ödev, proje, atölye, uygulama, laboratuvar , staj çalışmaları ile işletmelerde beceri eğitimine ve sınavlara katılırlar." arasında yatay ve dikey geçişlere imkân sağlanır.

f) (Değişik : 20.5.2006/26173 RG) Öğrenciler; ders, ödev, proje, atölye, uygulama, laboratuvar , staj çalışmaları ile işletmelerde beceri eğitimine ve sınavlara katılırlar.

g) Öğrenci başarısının tespiti; derslerin özelliklerine göre yazılı, sözlü ve uygulamalı sınavlara, ödev, proje, ders içi ve ders dışı etkinliklere dayandırılır.

h) Öğrencinin başarısı bir bütün olarak dikkate alınır ve sınıf geçmesi, bir sınıfta aldığı bütün derslerden başarılı olmasına ya da yıl sonu başarı ortalamasına göre belirlenir.

ı) Ölçme ve değerlendirmede, öğretim programları esas alınır.

j) Öğrenci başarısının belirlenmesi amacıyla hazırlanan ölçme araçlarında; bilginin yanında kavrama, uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme düzeyindeki becerilerin de ölçülmesine ağırlık verilir.

k) Ölçme ve değerlendirmede okul, ilçe, il ve yurt çapında birlik ve beraberlik ön planda tutulur.

l) Öğrenci başarısını ölçmeye yönelik bütün süreçlerin sürekli gözden geçirilmesi ve iyileştirilmesi sağlanır.

m) Öğrenci başarısının ölçülmesinde kullanılan ölçme araçları; geçerlilik, güvenirlik ve kullanışlılık özelliklerini taşır.

n) Öğrencinin başarısı çeşitli yöntemlerle sürekli olarak izlenir.

o) Her ölçme sonucu öğrencinin gelişimi için değerlendirilir.

p) Öğrencinin kapasite ve yeteneği doğrultusunda, her ölçüm sonucunda tespit edilen durumla verilen eğitim sürekli ilişkilendirilir.

r) Sınıf rehber öğretmeni, okul rehberlik ve psikolojik danışma servisi ile iş birliği içinde çalışır.

s) Öğretim kurumlarının öğretim kadrolarından ve uygun eğitim ortamlarından ortaklaşa yararlanılır.

İKİNCİ KISIM

Programlar, Dersler, Alanların Belirlenmesi, Ders Seçimi ve Kurulların Çalışmaları

BİRİNCİ BÖLÜM

Programlar ve Dersler

Program Çeşitleri

Madde 6 — Orta öğretim kurumlarında;

a) Yüksek öğretime,

b) Hem mesleğe hem yüksek öğretime,

c) Hayata ve iş alanlarına

hazırlayan programlar uygulanır.

(Değişik ikinci fıkra:19.10.2005/25971 RG) Öğretim programları, öğrencilerin ilgi, istek ve yeteneklerine göre bireysel farklılıklarına ve yönelecekleri alan/dalın özelliklerine uygun olarak ortak dersler, alan/dal dersleri ile seçmeli derslerden oluşur.

(Değişik üçüncü fıkra:19.10.2005/25971 RG) Ortak dersler ile alan/dal dersleri ve seçmeli derslerin her birinin haftalık ders saatleri, hangi sınıf ve yıllarda okutulacağı kurul kararına bağlı olarak belirlenir.

Ortak Dersler(1)

Madde 7 — (Değişik birinci fıkra:19.10.2005/25971 RG) Ortak dersler, öğrencilerin okulu bitirinceye kadar almakla yükümlü olduğu derslerdir.

Bu dersler, bütün öğrencilere asgarî ortak genel kültür vermek, toplum sorunlarına duyarlı, yurdun ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunma bilincini ve gücünü kazandırma amacına yöneliktir.

Alan/Dal Dersleri

Madde 8 — Alan/dal dersleri, öğrenciyi hedeflediği yüksek öğrenim programlarına veya mesleğe, iş alanlarına yönelten ve ona bu yönde gelişme imkânı sağlayan derslerdir.

Seçmeli Dersler

Madde 9 — Seçmeli dersler; öğrencilerin yöneldiği alan/dalda gelişmelerine veya ilgi ve istekleri doğrultusunda çeşitli programlarda ilerlemelerine, kişisel yeteneklerini geliştirmelerine imkân sağlayan derslerdir.

İKİNCİ BÖLÜM

Alanların Belirlenmesi ve Ders Seçimi

Alanların Belirlenmesi ve Seçimi

Madde 10 — Okul türlerine göre öğretim programlarında yer alacak alan/dallar ile bu alan/dalların hangi sınıflarda seçileceği ve alanlara kaynaklık eden dersler, okulların haftalık ders çizelgelerinde belirtilir.

Öğrenciler, ilköğretimdeki yöneltme esas ve ölçütleri de dikkate alınarak kendisinin ve velisinin görüşü doğrultusunda ilgili müdür yardımcısı, sınıf rehber öğretmeni ve rehber öğretmen tarafından ilgi, istek, yetenek ve derslerdeki başarı durumlarına göre alanlara yönlendirilir.

Yönelme veya yönlendirmede, alanlara kaynaklık eden derslerin yıl sonu notları ya da yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması esas alınır.

Öğrencilerden;

a) Alana kaynaklık eden derslerin herbirinden başarılı olanlar istediği alana,

b) Alana kaynaklık eden derslerden başarısız dersi bulunup bu derslerin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması en az 2.50 olanlar o alana,

c) (a) ve (b) bentlerindeki şartları taşımayanlar, alana kaynaklık eden derslerin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalamasının yüksek olduğu alana

yönlendirilir.

(Değişik beşinci fıkra:12.6.2008/26904 RG) Alan seçimi, ders kesiminden itibaren Ortalama Yükseltme ve Sorumluluk Sınavlarının bitimini izleyen 10 iş günü içinde yapılır. Ancak, okul yönetimince kabul edilen zorunlu ve bu Yönetmelikte belirtilen özüre dayalı hâllerde yeni ders yılının başlamasına kadar geçen sürede de şartları taşıyan öğrenciler alan seçimi ve değişikliği yapabilirler.

(Değişik altıncı fıkra:12.6.2008/26904 RG) 10 uncu sınıf sonunda;

a) Bir üst sınıfa geçen öğrenciler, ders kesiminden itibaren Ortalama Yükseltme ve Sorumluluk Sınavlarının bitimini izleyen 10 iş günü içinde not şartı aranmaksızın alanını değiştirebilir. Ancak, alanını değiştiren öğrenci, yöneldiği yeni alana ait alt sınıfın görmediği alan dersleri ile gördüğü hâlde haftalık ders saati sayısı farkı bir ders saatinden fazla olan alan derslerinden sorumlu tutulur ve bu derslerden sorumluluk sınavları döneminde sınava alınır. Öğrenci, yeni alanında okutulmayan önceki alanına ait sorumlu olduğu alan derslerinden muaf tutulur. Ancak, sorumlu olduğu diğer derslerin sorumluluğu devam eder. Bu maddenin sekizinci fıkrasında belirtilen hâller dışında alan değişikliği öğrenim süresince bir defa yapılır.

b) Sınıf tekrarına kalan öğrenciler, Ortalama Yükseltme ve Sorumluluk Sınavlarının bitimini izleyen 10 iş günü içinde not şartı aranmaksızın aynı sınıfı tekrar etmek şartıyla alanını değiştirebilir.

c) Mesleki ve teknik ortaöğretimde, alan/dal seçimi ve değiştirilmesiyle ilgili iş ve işlemler 3/7/2002 tarihli ve 24804 sayılı Resmi Gazete´de yayımlanan Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır.

(Değişik yedinci fıkra: 19.10.2005/25971 RG) Okulda alan açılamaması veya bir alana yönelen öğrenci sayısının 8´den az olması durumunda il/ilçe millî eğitim müdürlüğünce önlem alınarak kayıtları okullarında kalmak kaydıyla öğrencilerin alan açılan okullarda öğrenim görmeleri sağlanır. Bu uygulamanın mümkün olmaması durumunda ise sayıya bakılmaksızın istenilen alan açılır veya öğrenciler istedikleri alanlardan birine yönlendirilir.

(Değişik sekizinci fıkra:12.6.2008/26904 RG) Nakli yapılan öğrencilerden geldiği okulda alanı bulunmayanlar, kendisinin ve velisinin isteği de dikkate alınarak uygun bir alana yönlendirilir. Bu şekilde alan değiştiren öğrenciler, yöneldiği yeni alana ait alt sınıf veya sınıflarda görmediği alan dersleri ile gördüğü hâlde haftalık ders saati sayısı farkı bir ders saatinden fazla olan alan derslerinden sorumlu tutulur. Yeni alanında okutulmayan önceki alanına ait sorumlu olduğu alan derslerinden muaf tutulur. Ancak, sorumlu olduğu diğer derslerden sorumluluğu devam eder.

Nakil ve geçişleri yapılan öğrencilerin alan seçimi ile hazırlık sınıfında öğrenci sayısının 12´den az olması durumunda da yukarıdaki hükümler doğrultusunda işlem yapılır.

Ders Seçimi

Madde 11 — Okulun imkânları göz önünde bulundurularak seçilebilecek dersler, ders kesiminden önce okul müdürlüğünce ilân edilir.

Veli, sınıf rehber öğretmeni ve rehber öğretmenin iş birliği ile ders kesiminden, yeni ders yılının başlamasına kadar geçen sürede öğrencilerin derslerini seçmeleri sağlanır. Zorunlu hâllerde bu tarihten sonra da ders seçimi yaptırılabilir.

Seçilen dersler, öğrenci veya velisi tarafından okul müdürlüğüne yazılı olarak bildirilir.

Seçmeli Dersin Eğitim-Öğretime Açılması

Madde 12 — Seçmeli bir dersin okutulabilmesi için en az 12 öğrenci tarafından seçilmiş olması gerekir. Ancak okulun imkânlarının uygun olması ve eğitim bölgesindeki okullarda da bu dersin öğretime açılamaması ya da bu derse devam edilememesi durumunda il/ilçe millî eğitim müdürünün onayı ile bu öğrenci sayısı 12´den az olabilir. Özel orta öğretim kurumlarında bu sayının 12´den az olması için il/ilçe millî eğitim müdürlüğü onayı aranmaz.

Okulca Uygulanacak Seçmeli Dersler

Madde 13 — Yeterli sayıda öğrencinin, uygun okul ortamının ve öğretmenin bulunması durumunda, eğitim bölgesi müdürler kurulunca uygun görülecek okullarda öğrencileri girişimcilik ve üreticiliğe yöneltecek, çevrenin ihtiyaç ve özelliklerine uygun olan seçmeli dersler de öğretim kapsamına alınabilir. Bu gibi derslerin öğretim programı, eğitim bölgesindeki zümre öğretmenlerince hazırlanır ve il/ilçe millî eğitim müdürünün onayı ile uygulamaya konulur.

İlk defa uygulamaya konulacak olan programların bir örneği, bilgi için Bakanlığın ilgili birimine ve Kurula gönderilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Eğitim Bölgesi Müdürler Kurulu ve Zümre Öğretmenler Kurulu Çalışmaları

Eğitim Bölgesi Müdürler Kurulu Çalışmaları

Madde 14 — Eğitim bölgesi müdürler kurulu, ders yılı başlamadan en geç 15 gün önce, ikinci dönem başlamadan önce ve ihtiyaç duyulduğunda toplanarak;

a) Okulların öğretmen ihtiyaçlarının giderilmesi,

b) Eğitim bölgesindeki okulların uygun olan eğitim ortamlarından ortaklaşa yararlanılması ve bazı sınıfların bu okullarda öğretim yapması,

c) Bazı okullarda öğretime açılamayan derslerin başka okulda birlikte yapılması,

d) Okullarda öğretime açılamayan alan/dalın uygun olan okullarda açılması veya bu alan/dalı seçen öğrencilerin başka bölgelerdeki aynı program uygulayan okullarda, bu mümkün değilse farklı program uygulayan okullarda öğrenim görmeleri,

e) Ölçme ve değerlendirmelerin tekniğine ve mevzuatına uygun olarak yapılması

gibi konuları görüşerek karara bağlar. Bu kararlar, il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince zamanında uygulamaya konulur.

Zümre Öğretmenler Kurulu Çalışmaları

Madde 15 — Zümre öğretmenler kurulunda programların ve derslerin birbirine paralel olarak yürütülmesi, ders araçlarından, lâboratuvar, spor salonu, kütüphane ve işliklerden planlı bir şekilde yararlanılması, öğrenci ödevleri ve derslerin değerlendirilmesi, derslerde izlenecek yöntem ve teknikler ile benzeri konularda kararlar alınır.

Kurulda;

a) Eğitim-öğretim programları incelenir ve ortak bir anlayış oluşturulur.

b) Uygulamalarda karşılaşılan güçlükler üzerinde durulur ve bunların çözüm yolları aranır.

c) Öğrencilerin çalışma, eğitim-öğretim ve başarı durumları ile çevrenin özellikleri incelenir ve başarısızlığın giderilmesi yönünde alınacak önlemler kararlaştırılır.

d) Ünitelendirilmiş yıllık ve ders plânları ile gezi, gözlem, deney ve inceleme planları arasında birlik sağlanmasına yönelik kararlar alınır.

e) Meslekî eserler ve eğitim alanındaki yeni gelişmeler incelenir.

f) Ders yılı içinde yapılacak sınavların sayısı, niteliği ve şekli ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanması, değerlendirme ilkeleri, sınavlarla ilgili soru havuzu ve arşiv oluşturulmasına yönelik esaslar belirlenir.

(Değişik üçüncü fıkra:12.6.2008/26904 RG) Birinci ve ikinci dönem başı ile ders kesiminden sonra olmak üzere bir öğretim yılında üç kez zümre öğretmenler kurulu toplantısı yapılması esastır. Ayrıca ihtiyaç hâlinde bunların dışında da zümre öğretmenler kurulu toplanabilir. Toplantıya ilişkin yazılı çağrı okul müdürlüğünce yapılır.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Ölçme ve Değerlendirme

BİRİNCİ BÖLÜM

Puan, Notla Değerlendirme(10)

Puan, Notla Değerlendirme (10)

Madde 16 — Öğretmenler, sınav sorularını düzenlerken, öğretim programlarında belirtilen özel ve genel amaçları varsa hedeflenen becerileri, açıklamaları ve konuları esas alır.

İkinci fıkra yürürlükten kaldırıldı.(1.2.2007/26421 RG)

Sınav, ödev ve projeler ile uygulamalar, 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Değerlendirme sonuçları, öğretmen not defteri ile not çizelgelerine puan olarak yazılır.

Puanların not değeri ve derecesi aşağıdaki gibidir.